Akkoord over Kosovo geblokkeerd

Op het Kosovo-overleg in Rambouillet, dat zaterdag met drie dagen is verlengd, blokkeren beide partijen een akkoord. In Kosovo zelf wordt inmiddels heftig gevochten: in het noorden van de regio bestrijden sinds vanochtend Serviërs met tanks eenheden van het Kosovo Bevrijdingsleger, UÇK.

In Rambouillet willen de Serviërs nog steeds niets weten van een NAVO-vredesmacht, en de Albanezen weigeren een akkoord te tekenen als dat hun recht op zelfbeschikking in de vorm van een referendum niet erkent.

De conferentie liep zaterdag om twaalf uur af zonder dat overeenstemming was bereikt. Hoewel de Amerikaanse president Clinton vrijdag nog uitdrukkelijk uitsloot dat ze zou worden verlengd, besloten de ministers van Buitenlandse Zaken van de landen van de Contactgroep – de VS, Rusland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland en Italië – zaterdag alsnog het overleg te verlengen, tot morgenmiddag om drie uur. De partijen zouden ,,voldoende vooruitgang'' hebben geboekt om de verlenging te rechtvaardigen.

Sindsdien is gewerkt aan een compromis over de twee belangrijkste geschilpunten, de door de Serviërs afgewezen legering van 30.000 NAVO-soldaten die in Kosovo moeten toezien op de naleving van een akkoord, en het door de Albanezen geëiste referendum over de toekomst van Kosovo na de interim-periode van drie jaar.

Zaterdagavond meldde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, die zich voortdurend persoonlijk met het overleg bezighield, dat de Serviërs nog dwarslagen, maar dat de Albanezen in principe met het akkoord hadden ingestemd. ,,Ik hoop dat [de Joegoslavische president] Miloševic wakker wordt en de koffie ruikt'', zei Albright. ,,Het zou een ernstige fout zijn als hij onze bedoelingen verkeerd inschat. Zolang de Serviërs het hele akkoord niet aanvaarden gaan de voorbereidingen van militaire acties van de NAVO door.'' Gisteren moest ze echter concluderen dat de Albanezen zich ook tegen het akkoord blijven verzetten zolang het geen garantie bevat over een referendum. Bovendien verzetten de Albanezen zich tegen de bepaling dat het UÇK zijn wapens moet inleveren als er een akkoord komt. Albright gaf de Albanese delegatie tot gisteravond de tijd om van gedachten te veranderen. Dat ultimatum liep echter af zonder dat de Albanezen inbonden. De Albanese delegatie gaf er zelfs blijk van ondanks de onderlinge verdeeldheid unaniem van mening te zijn dat een akkoord zonder garanties voor een referendum moet worden afgewezen.

Een diplomaat in het gevolg van Albright zei gisteren dat de Amerikaanse minister ,,zeer gefrustreerd'' is en ,,zich verraden'' voelt door de Albanezen.

Ook de Serviërs weken niet. De Servische president Milutinovic liet weten bereid te zijn tot het tekenen van een politiek akkoord, dat voorziet in autonomie voor Kosovo. Maar, zo zei hij, Servië is het niet eens met de bepalingen over de legering van een buitenlandse vredesmacht in Kosovo. De internationale bemiddelaars van hun kant weigeren het ontwerp-akkoord op te delen in een politiek en een militair deel.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Robin Cook, waarschuwde gisteren de Albanezen dat de NAVO niet tegen Servië in actie zal komen als de Albanese delegatie eveneens weigert het akkoord te ondertekenen: ,,Als jullie die teksten niet tekenen is het moeilijk voorstelbaar dat de NAVO actie onderneemt tegen Belgrado'', zo zei hij. Albright waarschuwde de Albanezen dat de internationale gemeenschap elke hulp aan de Albanezen in Kosovo zal beëindigen als ze blijven dwarsliggen.

Onze correspondent in Brussel voegt hieraan toe: De NAVO-ambassadeurs hebben zaterdagmiddag in Brussel laten weten zich grote zorgen te maken over Servische troepenbewegingen in en bij Kosovo. In strijd met de afspraken verplaatsen de Servische politietroepen zich op grote schaal. Bovendien worden ze versterkt met eenheden van buiten Kosovo. De NAVO zet de voorbereidingen voor militaire actie tegen Servië onverminderd voort. Ze houdt een vierhonderdtal vliegtuigen klaar voor luchtaanvallen op Servische doelen.

Als secretaris-generaal Solana daartoe de opdracht geeft, kunnen na ongeveer 48 uur de eerste raketten worden afgevoerd.