Zekerwetenschap

EERST EVEN een aanvulling op vorige week, want ik vergat toen iets dat lezer Floris Bergkamp zijn weekend kostte. Hij kreeg de webkakkerlak – een webpagina die niet meer van het scherm af te krijgen is, waarvan ik vorige week het Javascript-recept gaf – niet aan het werk. Bleek na lang zoeken dat hij ooit zijn browser verboden had om naar Javascript opdrachten te luisteren. Tja, dan negeert de browser dus ook webkakkerlakken. ``Javascript aan, probleem opgelost'', schreef hij met gevoel voor ironie.

Javascript uitzetten is dus ook een manier om een lastige kakkerlak te stoppen. Ik noemde hem niet, omdat een kakkerlakkenkweker heel gemakkelijk de menubalk van uw browser kan verstoppen, en dan kunt u niets afzetten. Overigens, veiligheidsfreaks raden vaak aan om Javascript permanent uit te zetten, evenals Java, de echte web-programmeertaal. Dat is toch echt wat overdreven, zoiets als de wielen van je auto afhalen uit angst voor aanrijdingen. Er is nu eenmaal steeds meer Javascript en Java op het web, zodat u zonder die twee relatief steeds minder ziet. En ja, u zult met Java en Javascript wel eens een tegen een onverlaat aanlopen. De wereld is nu eenmaal niet volmaakt.

Een sterk voorbeeld daarvan is ook de rapportage van de Monitor Racisme en Extreem-rechts, een onderzoekje dat jaarlijks door de Rijksuniversiteit Leiden wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dit keer richtten de onderzoekers zich in onvervalst sociale-faculteitsjargon op ``de interactie tussen media en extreem-rechtse groeperingen''. Het leverde krantenkoppen op als `Internet veel misbruikt voor racisme', `Steeds meer hate-sites op het Internet' en `Racisme op Internet wordt nauwelijks bestreden'. We hadden hier duidelijk te maken met een ERNSTIG en STEEDS GROEIEND probleem, waartegenover de overheid een veel te LAKSE HOUDING aannam. Nuancering ontbrak in de berichtgeving. Ten onrechte, want in de wereld van anti-discriminatie en anti-racisme gaan emoties nogal eens voor de feiten, zeker als het ook nog over het Internet gaat.

Zo ook deze keer. Het begon al bij de verontwaardigde constatering dat je op het World Wide Web zomaar Mein Kampf kon lezen. Tja, dat mag ook, zelfs in Nederland. Alleen de verkoop van het boek is hier verboden. Verder constateerden de Leidenaren, heel methodisch, dat er drie soorten sites waren. Gewone propaganda, postorderbedrijfjes in ijzeren kruisen, nazivlaggen en soortgelijke parafernalia, en sites van `terroristische groepen' met bomrecepten en dergelijke. Bomrecepten? Sinds wanneer heeft extreem-rechts daar het patent op? Vond je zulke kookboeken traditioneel juist niet eerder in anarchistische hoek?

Afgezien daarvan is het allemaal ouwe koek. Extremistische propaganda-sites van elk denkbaar slag behoorden nu eenmaal tot de eersten die het World Wide Web destijds begonnen te bevolken. En natuurlijk worden het er meer. Het World Wide Web groeit nu eenmaal als kool, en het zou wel heel vreemd zijn als daarmee het aantal gekken, zeloten en politieke en religieuze fanatici op dat web niet meegroeide.

Wat echt interessant zou zijn om te weten, is of het aantal hate-sites buitenproportioneel groeit. Dus of het aandeel engerds procentueel toe- of juist afneemt. Maar daarover meldden de onderzoekers, afgaande op de kranten, niets (het onderzoek is op het Internet merkwaardigerwijs niet te vinden). Hun ging het niet om meten, maar om bestrijding. En daarvoor wil men heel ver gaan, gezien de constatering: ``Zolang geen internationale overeenstemming bestaat voor het weren van dergelijk materiaal, hebben Nederlandse Internet-surfers onbeperkt toegang tot de hate-sites.''

Internationale overeenstemming? Ze weten daar niet wat ze zeggen. Internationale overeenstemming betekent het eens worden met landen als Singapore en China, en nog erger. Landen die zelfs de intiemste gedachten van hun inwoners met straffe hand willen controleren. Dol op verbieden zijn ze daar, vraag maar aan Amnesty! Onbeperkte toegang tot de hate-sites houdt ons in elk geval bewust van het feit dat onverdraagzaamheid, racisme en fanatisme bestaan; dat er nu eenmaal groepen mensen zijn die hun opvattingen vanzelfsprekend superieur achten aan die van anderen, en dat dat nog altijd krachten zijn om rekening mee te houden. Dat is belangrijke kennis, die mij wel wat schimmige postorderbedrijfjes in ijzeren kruisen en nazivlaggen waard is.

Als klap op de vuurpijl laat hoofdonderzoeker J. van Donselaar blijken bar slecht op de hoogte te zijn van het medium dat hij onderzocht. Gevraagd naar de populariteit van zijn hate-sites zei hij in deze krant: ``Sommige neo-nazinetwerken geven aan dat ze worden bezocht door vele honderdduizenden mensen per jaar. De vraag is alleen met welke motieven dat gebeurt. Ik als onderzoeker tel ook mee. Bovendien heb ik me laten vertellen dat er met dit soort cijfers gemakkelijk valt te manipuleren.''

Bij zoveel onbenul rol je toch van je stoel van het lachen. Niemand geeft cijfers per jaar, dat drukt de cijfers maar. En tellers op een pagina kun je moeiteloos aan laten geven wat je maar wilt. Bovendien tellen ze meestal ruwe `hits', waarbij elke bestand dat deel uitmaakt van een pagina meetelt. Eén keer een pagina met twintig kleine plaatjes laden is dus goed voor 21 hits. En zeg nou zelf, hoe vaak kwam u niet per ongeluk op een pagina terecht die niets voor u bleek te zijn?

Met zoveel vooringenomenheid en kennisgebrek bedrijf je geen wetenschap maar zekerwetenschap. Men vraagt zich niets af, men oordeelt slechts, vanuit een net zo vanzelfsprekend gevoel van superioriteit als de onderzochte fanaten aankleeft.

Alleen het recht op vrijheid van meningsuiting, ook op het Internet, beschermt ons ertegen dat willekeurig welke groep zijn opvattingen dwingend aan allen kan opleggen. En dat is hard nodig, want het schuilt in ons allemaal. Zie bijvoorbeeld de reactie op het Usenet van een trouwe klant van provider XS4ALL, toen kritiek werd gegeven op de overname van dat bedrijf door KPN: ``XS kan bij mij niet stuk met of zonder KPN-sticker. En jullie zielepieten zouden allemaal dezelfde mening moeten hebben.''