Hypotheekhuiveringen (3)

In het tijdschrift TV-Studio staat een interview met Bea Post van de Postcode Loterij, die prijswinnaars van meer dan een miljoen gulden begeleidt bij hun eerste k(r)apitalistische stappen. Op de vraag of de Loterij bijhoudt waaraan het prijzengeld besteed wordt, antwoordt mevrouw Post: `Nee, in het begin hielden we wel een top drie bij en die klopt nog steeds: auto, vakantie en een eigen huis. Maar als je een huis koopt, heb je nog geen cent uitgegeven. Dan neem je gewoon een hypotheek'.

Dat is een opvallend antwoord, waaruit blijkt dat het aangaan van schulden een normale zaak is, zelfs wanneer je plotseling zwemt in het geld. Hoewel prijswinnaars misschien beter af zijn wanneer hun geld stevig vastzit in een huis en ook wat bewuster zullen kopen als het om hun eigen geld gaat. Voor de financiële zaken wordt Post bijgestaan door een fiscalist. Tja.

Een lezer uit Eindhoven belicht het verband tussen inflatie en schulden. `Na veertig jaar inflatie bestaat de kans dat er een langdurige periode van non-inflatie of zelfs deflatie aanbreekt. Dan wordt (contant) geld niet minder maar meer waard (door de consumptie uit te stellen), en wordt de toekomstige aflossing van schulden duurder. Wat pleit voor aflossen en minder schulden'.

De Eindhovenaar spuit zijn gal over de `zoetgevooisde propaganda van zelfs respectabele financiële instellingen'. Uit een bijgesloten folder komt deze tekst. `De huidige hypotheektarieven zijn laag. Bovendien is de rente voor de eigen woning aftrekbaar. De besparing die de aflossing van uw hypotheek oplevert is daardoor gering. Van het bedrag dat u aflost, kunt u in veel gevallen meer rendement verwachten wanneer u dit belegt of gebruikt voor een beleggingsverzekering'.

Deze tekst is op tenminste drie punten onvolledig en daardoor misleidend. Mensen met een lopende hypotheek tegen bijvoorbeeld 9 procent profiteren niet van de huidige lage tarieven. Betalen ze daarbij 37 procent belasting, wat veel voorkomt, dan bedraagt hun netto rente (het deel voor eigen rekening) 5,67 procent; 63 procent van 9 procent. Door nu extra af te lossen, houden ze ieder jaar (in ieder geval tot het eind van de rentevaste periode) gegarandeerd 5,67 procent over het afgeloste bedrag in eigen zak en vermindert hun schuld. Dat rendement maak je niet met sparen of met obligaties. Een derde bezwaar betreft de dooddoener dat je met beleggen meer kan maken. Welke beleggingen bieden op dit moment een gegarandeerd rendement van 5,67 procent? En: je moet maar willen beleggen in aandelen.

Een andere lezer ligt niet wakker van een paar ton schuld. Tot voor ruim een jaar geleden woonde hij in een huis zonder hypotheek. In 1997 leende hij tegen 6,1 procent 200 duizend gulden met het huis als onderpand (niet hetzelfde als een hypotheek) zonder de rente af te trekken van zijn belastbare inkomen. Wat wellicht duidt op een fiscale constructie, maar daar zwijgt hij verder over. Hij meent daarmee meer rendement te kunnen behalen dan die 6,1 procent.

Hij wist al dat zijn oude huis opgeknapt en geschilderd moest worden. In 1998 zijn de riolering, het terras en de tuin gerenoveerd voor 50 duizend gulden, betaald uit eigen middelen. Omdat de rente voor het verbeteren en onderhouden van een eigen woning fiscaal aftrekbaar is, vraagt hij: `Is het voor de belastinginspecteur voldoende de aard van mijn uitgaven aan te tonen, en moet hij accepteren dat ik alsnog de rente over 50 duizend gulden aftrek'.

Alleen de inspecteur kan die vraag met ja of nee beantwoorden. De beste manier diens mening aan de weet te komen, is de aftrek gewoon op te voeren, volgens het motto: nee heb je, ja kan je krijgen. Wellicht zal het vermelden van de `aard van de uitgaven' onvoldoende zijn en moeten er rekeningen en specificaties op tafel komen. Zijn die er wel? Of zijn de klussen door een `handig mannetje zonder naam en adres, alleen bekend onder zijn mobiele nummer, zeg maar Jan' uitgevoerd? Wat heeft het herinrichten van een tuin met het eigen huis te maken? De inspecteur kan licht in de duisternis brengen.

De gratis folder `Als u uw hypotheek niet voor uw eigen huis gebruikt' van de Belastingdienst (verkrijgbaar in ieder belastingkantoor, naast vele andere folders) geeft summiere informatie over dit onderwerp. Veel meer informatie staat er in de belastinggidsen van onder meer Elsevier en Kluwer, de onmisbare Dikke van Dale's op hun terrein. Bijna alle vragen van lezers over het verband tussen hypotheken, geldleningen, rente, aftrek, eigen huis, en de belastingaangifte worden daarin uitvoerig beantwoord. Wie er niet uitkomt kan gratis bellen met de BelastingTelefoon voor particulieren 0800 - 0543 of voor ondernemers 0800 - 0443.

De Hypothekengids van de vereniging Eigen Huis (te koop in de boekhandel) behandelt alle belangrijke vragen betreffende hypotheken en meeverbonden verzekeringen.

(voorgaande artikelen 6 en 13 februari)