Akkerbouw

Binnen de akkerbouw moet onderscheid worden gemaakt tussen de productie van granen en die van oliezaden, zoals zonnebloemen en kool- of raapzaad. Wat die oliezaden betreft zijn de prijzen sinds 1993 al op wereldniveau. De boeren krijgen als tegemoetkoming relatief hoge toeslagen per hectare. Bij de vorige hervormingen in 1992 onder de Ierse Commissaris McSharry zijn ook de graanprijzen al met 30 procent verlaagd. Ook die betreffende boeren hebben toen een hectare-toeslag gekregen als zij stukken land braak legden, dat wil zeggen: daarop geen gewassen teelden voor menselijke consumptie.

Om de granen op wereldmarktniveau te brengen wordt nu voorgesteld de prijs met nog eens 20 procent te laten dalen. Daarvan wordt tien procent gecompenseerd door middel van een hogere hectare-toeslag. De telers van oliezaden krijgen te maken met een verlaging van de hectare-toeslag met 20 tot 25 procent, waardoor die gelijk komt te liggen aan die van de boer die graan teelt. Die voorstellen worden gecompliceerd doordat binnen een lidstaat sprake kan zijn van verschillende regio's waarvoor verschillende toeslagen gelden. Nederland telt twee regio's. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen klei- en zandgrond. Maar er zijn ook landen met tien verschillende regio`s.

Politiek liggen op dit punt de oliezaden het ingewikkeldst. Nederland heeft vooral een probleem omdat binnen de akkerbouw de productie van fabrieksaardappelen is gebonden aan die van graan. Telers voor de aardappelzetmeelindustrie krijgen dus te maken met een prijsdaling van 20 procent, waarvan zo'n 10 procent wordt gecompenseerd door een hectare-toeslag. Dat heeft volgens Nederland te grote gevolgen voor de inkomens van de betrokken boeren in met name de voormalige Veenkoloniën. Nederland zou het liefst zien dat de verlaging van de prijzen in twee stappen zou gebeuren. In dat geval is de kans dat de wereldmarkt op tijd aantrekt groter en zou een deel van het inkomensverlies kunnen worden goed gemaakt door de prijzen die op de wereldmarkt gelden. Die prijzen zijn vooral ingeklapt door de crisis in Azië.