Océ zoekt `beleg van de toekomst' op nieuw terrein

Océ gaat zich naast de productie van kopieerapparaten en printers toeleggen op nieuwe takken van sport. Documentbeheer, boekdrukken en reclameposters. Zo moet de groei van Océ weer een nieuwe impuls krijgen. ,,Dit zijn nieuwe markten. Het beleg van de toekomst.''

Boeken drukken, reclameposters maken en postkamers beheren. Het zijn niet de meest voor de hand liggende activiteiten voor een kopieerconcern, maar de van Stork overgekomen bestuursvoorzitter J. Hovers ziet er brood in. ,,Dit zijn nieuwe markten'', zei hij gisteren na afloop van een persconferentie ter toeliching van de resultaten van Océ over 1998. ,,Het beleg van de toekomst.''

De printer kan een concurrent zijn van de drukpers. Op dit moment realiseert Océ met het zogeheten printing on demand (drukken op aanvraag) nog slechts enkele tientallen miljoenen omzet (op een totaal van ruim zes miljard gulden in 1998). Maar de markt is met een groeipercentage van meer dan twintig en een omvang van een kleine tien miljard gulden interessant.

Océ huurt leveranciers in die documenten samenvoegen en inbinden en het levert zelf de snelle printers die boekjes, handleidingen, folders en andere documenten afdrukken op het moment en de plek dat het nodig is. Uitgever Bertelsmann is een van de eerste zeer grote klanten.

Een tweede ogenschijnlijk branchevreemde activiteit voor Océ is het drukken van reclameposters. De omvang van deze markt valt met 750 miljoen gulden in het niet bij de markt voor drukken op aanvraag, maar zakenbank MeesPierson voorziet een explosieve groei tot 2 miljard gulden volgend jaar. Volgens Hovers is het drukken van kleurrijke reclameposters voor Océ bovendien een interessant voorland.

Grote lappen papier worden ook gebruikt voor het drukwerk dat het bedrijf levert voor bijvoorbeeld technische tekenkamers, maar de ingenieurs en technici die daar werken hebben doorgaans weinig behoefte aan platen in felle kleurschakeringen. Via zijn voorzichtige eerste stappen op de markt voor graphic displays kan Océ met dit soort technieken toch ervaring opdoen. ,,Zo vangen we twee vliegen in één klap'', aldus Hovers. De vraag naar grote reclameprints (en de `plotter' van Océ die ze maakt) viel in 1998 tegen.

Op termijn kan de nieuwe tak van sport echter een aardige aanvulling zijn op reguliere markt voor de divisie Engineering Systems (prints van zeer groot formaat) die volgens Océ met niet meer dan twee procent groeit. Het bedrijfsonderdeel zag de omzet in het afgelopen jaar toenemen met 6 procent tot 1,7 miljard gulden. Met die omzet vervult Océ naar eigen zeggen een leidende rol op een markt die volgens marktonderzoeker Dataquest een omvang heeft van 7 miljard gulden.

Het beheer van postkamers vloeit voort uit de derde nieuwe loot aan de stam van Océ. In dit kader neemt het bedrijf de verantwoordelijkheid op zich voor het drukken, afhandelen en publiceren van documenten in een bedrijf. De activiteit kreeg eind 1997 een stimulans met de overname door Océ van het Amerikaanse Archer Management Services. Volgens Hovers is de omzet van Archer sindsdien gegroeid van 80 tot 100 miljoen dollar.

Het dragen van verantwoordelijkheid voor het print- en drukwerk binnen een bedrijf (rekeningen of afschriften bijvoorbeeld) is lucratief (want verantwoordelijk) werk en biedt bovendien zoals Hovers het uitdrukt ,,een captive omgeving waarin je je producten kunt aanbieden.''

Daarmee wordt bedoeld dat een klant waar Océ als beheerder optreedt eerder geneigd zal zijn concurrerende Canon of Xeroxapparatuur de deur uit te doen. De wisselwerking tussen beheer en produktverkoop bezorgt Océ volgens Hovers ,,enkele honderden [extra] plaatsingen (nieuw verkochte copiers of printers).'' Océ gaat ervan uit dat steeds meer klanten het beheer van hun paperassenstroom volledig in handen zullen willen geven van een externe specialist.

De nieuwe avonturen hebben Océ in het afgelopen jaar niet kunnen behoeden voor een afvlakkende winstgroei die zich heeft vertaald in een tegenvallende koersontwikkeling. Het kopieerconcern presteerde in het eerste driekwart van vorig jaar nog aanzienlijk beter dan het AEX-koersgemiddelde van belangrijkste aandelen, maar begin oktober kwam de klad erin.

Océ kondigde drie maanden geleden aan dat de groei van omzet en winst (20 procent over 1998) lager zou gaan uitvallen, een perspectief dat gisteren in grote lijnen werd bevestigd met de voorzichtige uitspraak dat de resultaten in 1999 zullen groeien, ,,onvoorziene omstandigheden voorbehouden.''

De belangrijkste tegenvaller waarmee Océ te kampen kan krijgen is een koersval van de dollar. De valutaontwikkelingen waren het bedrijf al weer enige tijd gunstig gezind, maar in het vierde kwartaal zorgde de daling van de dollar voor een negatief effect van drie procent op de omzet. ,,Het was nogal hectisch'', aldus Hovers.

Toch lijkt de toon van Océ iets optimistischer dan drie maanden geleden. Met name de nieuwe opleving in de economische groei in de Verenigde Staten zou het concern goed kunnen doen. Het percentage van zijn totale omzet dat Océ behaalt in de Verenigde Staten liep in het afgelopen jaar verder op tot 37 procent (1997: 32 procent). Ofschoon Océ op deze markt wodt geconfronteerd met giganten als Xerox en Hewlett-Packard slaagt het bedrijf er volgens Hovers in marktaandeel te winnen met zijn scherpe focus op groot (formaat) en veel (meer dan een afdruk per seconde).