NDT II lokt jeugd met housemuziek

Kunst en dan vooral kunstbezoek is doorgaans een zaak van dertigplussers en ouderen. Niet alleen staatssecretaris Van der Ploeg van Cultuur wil iets aan die `vergrijzing' doen, ook het Nederlands Dans Theater is op zoek naar een jong publiek. De Franse choreograaf Lionel Hoche (1964), een voormalige NDT-danser, kreeg dan ook de expliciete opdracht iets jongs te maken. Het is hem gelukt, want met zijn nieuwe avondvullende voorstelling X-PRESS heeft hij heel wat hartritme-veranderingen teweeg gebracht.

Zoals de titel doet vermoeden is X-PRESS een stuk met vaart. Met 120 beats per minuut en een oorverdovend aantal decibellen wordt het publiek bij de les gehouden. De geluidsmuziek van Jerôme Soudan bestaat uit samples van klassieke muziek (Carl Orff), industriële geluiden, tekstflarden, new age-tonen en storingspiepen. De geluiden sturen de videobeelden op het levensgrote scherm aan. Live, want de vj's (videojockeys) van het Amsterdamse collectief Captain Video zijn ter plekke aanwezig om beeld en geluid te mixen. Je zou haast vergeten dat er ook nog twaalf jonge dansers zijn.

Hoche creëert een bijna apocalytische sfeer, waarin het beeld van vies rokende schoorstenen van de industrie, een oranje boom (agent orange?) en atoombomgeluiden de illusie wekken dat de dansers gebukt gaan onder het leven. Hij laat zijn dansers dan ook letterlijk gebukt dansen: met geknakte bovenlijven en hangende armen verkennen ze de vloer. Van enige ballet-achtige lichtheid is geen sprake. De bewegingen zijn vaak mechanisch, de dansers lijken van hun persoonlijkheid ontdaan. En toch is X-PRESS een uitermate dynamische voorstelling. Voortdurend gebeurt er wat: een rijdend aquarium met een nep-haai komt langs, dansers kronkelen in onderbroeken over het videoscherm of het ritme van de muziek houdt abrupt op. Het is theater en het is veel. Te veel.

Hoche heeft zijn choreografie zo volgestopt dat er geen tijd lijkt om adem te halen – behalve in de pauze. Het is een beetje het verwijt dat de housemuziek steeds te horen krijgt: het gaat maar door in eentonigheid, de melodie ontbreekt. Die melodie ontbreekt ook in X-PRESS. De contrasten zijn zoek, vlakheid steekt de kop op. Het is allemaal mooi, het licht, het decor, de dansers maar raken doet het niet. Je kunt genieten van de prachtige hoekige bewegingen van Hoche. De videobeelden doen het goed, maar op MTV had ik ze al weggezapt. De volgende opdracht voor de Fransman zou kunnen luiden: minder is meer. Maar daar willen jongeren vast niet aan. Die eisen de drukte van X-PRESS.

Nederlands Dans Theater II: X-PRESS. Choreografie en decor: Lionel Hoche. Video en montage: Captain Video. Gezien: 18 febr. Lucent Danstheater Den Haag t/m 20/2. Daarna tournee. Inl: (070) 360 49 30