Israel ontkent lekken militaire kennis naar China

De VS maken zich zorgen over het lekken van militaire geheimen naar China. Israel ontkent dat het zich daar schuldig aan maakt. Maar berichten daarover dragen bij aan een klimaat van onzekerheid in Washington: hoe om te gaan met China?

In een boodschap aan het Congres heeft de Israelische ambassadeur in de Verenigde Staten, Zalman Shoval, ontkend dat Israel militaire geheimen heeft laten lekken naar China. Voor de Israelische radio zei ambassadeur Shoval gisteren dat Israel nooit geheime informatie naar buiten heeft gebracht over het Israelisch-Amerikaanse Nautilus-project, een programma voor de ontwikkeling van `laserkanonnen' ter verdediging tegen raketten.

Begin 1996 sloten de VS en Israel een samenwerkingsakkoord over de ontwikkeling van het Nautilus-programma, een afweersysteem tegen korte-afstandsraketten zoals die van het type Katyusha waarmee de Libanese fundamentalistische shi'itische Hezbollah doelen in Israel bestookt. Het eerste `laserkanon' zal dit jaar operationeel worden in Israel.

Eind vorige maand schreef de Washington Times dat Israel vermoedelijk gegevens over het nieuwe wapensysteem in handen heeft gespeeld van Peking. Volgens de krant zouden Amerikaanse technici die in Israel aan het Nautilus-project werken, medio 1997 Chinese deskundigen hebben gezien in dezelfde fabriek als waar zij werkzaam waren. Later zouden Chinese wetenschappers bijzonderheden over het programma naar buiten hebben gebracht op een internationaal symposium.

Begin deze maand al betitelde het Israelische ministerie van Defensie de beschuldigingen in de Washington Times als ,,ongefundeerd''. In het verleden zijn vaker conclicten gerezen tussen Israel en de VS over het uitlekken van militaire geheimen en de illegale verkoop van wapens met Amerikaanse componenten. In het voorjaar van 1992 liepen de spanningen hoog op door een Amerikaans onderzoek naar de verkoop door Israel van Patriot-technologie aan China. In april trokken de VS die beschuldiging over de verkoop van Patriot-raketten publiekelijk in omdat daarvoor ,,geen enkel bewijs'' is gevonden, zoals een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken destijds verklaarde. Tegelijkertijd verscheen evenwel een rapport van de inspecteur-generaal van het State Department, waarin werd vastgesteld dat ,,een belangrijke ontvanger'' van Amerikaanse wapens en technologie — Israel — onophoudelijk en illegaal wapens naar derde landen exporteert.

De nieuwe beschuldiging aan het adres van Israel komt op een moment dat in Washington een discussie wordt aangezwengeld over de Amerikaanse veiligheidsbelangen in de Azië, en met name over de verhouding met China. Een Congrescommissie onder voorzitterschap van de Afgevaardigde Christopher Cox heeft onlangs een onderzoeksrapport opgesteld over China's gedrag op het gebied van rakettechnologie. Het rapport is nog geheim maar een van de belangrijkste bevindingen ligt al op straat: de afgelopen jaren heeft China op systematische wijze Amerikaanse militaire geheimen gestolen, zoals gegevens voor het moderniseren van begeleidingssystemen voor ballistische raketten.

Vorige week zorgde de Financial Times voor opschudding met het bericht dat China zijn arsenaal aan ballistische raketten, gericht op Taiwan, de afgelopen jaren aanzienlijk heeft uitgebreid. Woordvoerders van het Pentagon hebben de betekenis van die `onthulling' gerelativeerd door te verklaren dat die uitbreiding al bekend was en dat ze geen onmiddelijke dreiging door China voor Taiwan inhoudt. Dat neemt niet weg dat achter de schermen door de Amerikaanse regering en het Congres wel degelijk wordt gediscussieerd over de houding ten opzichte van Peking: de Chinese raketten raken niet alleen de relatie met Taiwan, maar ook de Amerikaanse veiligheidsbelangen in de hele regio. De VS werken aan het zogeheten Theatre Missilde Defence programa (TMD), een verdedigingssysteem tegen raketten waarbij Japan en Zuid-Korea (met het oog op Noord-Korea) zijn betrokken. Mogelijk kan ook Taiwan onder zo'n veiligheidsparaplu schuilen, maar alleen al speculaties daarover hebben woedende reacties van Peking uitgelokt.