SJOSTAKOWITSJ

Met de briljant gespeelde en geanimeerd klinkende cd Shostakovich – The Film Album werkt Riccardo Chailly verder aan een opmerkelijk aansprekende serie. Daarin bracht hij eerder met het Philadelphia Orchestra jazzmuziek en met het Concertgebouworkest dansmuziek van Sjostakowitsj. André Rieu maakte er reclame voor met zijn versie van de zo door hem ontdekte hit The Second Waltz.

Filmmuziek was in de Sovjet-Unie een minder veracht genre dan in het Westen. Ook de beste componisten waren vaak verplicht die te leveren ten bate van gans het werkersvolk van de Poolse grens tot Wladiwostok, net zoals de beste musici, zoals Svjatoslav Richter, moesten optreden in de verst afgelegen dorpshuizen. Zo bestaat het grootste deel van het oeuvre van Alfred Schnittke uit filmmuziek en zo was het voor het Concertgebouworkest geen probleem om 78 minuten en twee seconden `extra' Sjostakowitsj-muziek te produceren, buiten het officiële concertrepertoire om.

De muziek bij negen films (met titels die variëren van Het verhaal van het dwaze muisje via Alleen, Het Tegenplan, De grote vaderlander tot Hamlet) staat verdeeld over 26 tracks. In formeel opzicht maakt het achter elkaar beluisteren van de cd de muziek tot een pastiche, die men ook kan karakteriseren als een onderhoudende suite of een luchthartige en eigenzinnig opgebouwde Sjostakowitsjiaanse symfonie, want al zou de componist zelf verrast zijn dit alles achter elkaar te horen, de contrasten zijn voor hem typerend.

Geheel onbekend in het Westen is een deel van deze muziek niet. De muziek van Het Lied van het Tegenplan (1932) – lyriek afgewisseld met marsmuziek – werd in 1942 door de Amerikaan Harold Rome voorzien van een Engelse tekst (The United Nations) en een jaar later gebruikt als hit-song in MGM oorlogsmusical Thousands Cheer met onder anderen Gene Kelly.

Concertgebouworkest o.l.v. Riccardo Chailly: Shostakovich The Film Album. Decca 460 792-2