Miljarden extra Canadese gezondheidszorg

Het eerste ruime begrotingsoverschot van de Canadese overheid sinds een grootschalige financiële sanering zal voornamelijk worden besteed aan reparatie van het nationale stelsel van algemene gezondheidszorg.

Lastenverlichting en afbetaling van de hoge Canadese staatsschuld hebben wat de regering in Ottawa betreft een lagere prioriteit dan het op peil brengen van de gezondheidszorg, een aspect in de Canadese samenleving waar de regering erg prat op gaat.

Dat maakte de Canadese minister van Financiën, Paul Martin, gisteren duidelijk bij de presentatie van de federale begroting. Hij kondigde extra uitgaven aan van bijna 13 miljard Canadese dollar (ongeveer zeventien miljard gulden) aan gezondheidszorg over de komende vijf jaar. Het geld dient als pleister op de wonden van het royale Canadese stelsel van medicare, waarop sterk is bezuinigd tijdens een jarenlange strijd tegen het begrotingstekort.

,,We zetten vandaag de nodige stappen om een geweldige traditie te beschermen, om ons systeem van gezondheidszorg te behouden en te versterken,'' zei Martin tijdens zijn begrotingsrede.

De miljardeninjectie voor de gezondheidszorg is het duurste initiatief dat de liberale partij heeft genomen sinds zij in 1993 aan de macht kwam. ,,Bescherming van onze gezondheidszorg is essentieel voor de kracht van dit land,'' verklaarde Martin.

Canadezen zijn trots op hun stelsel van gezondheidszorg, een algemene ziektekostenverzekering voor iedereen, zoals de Verenigde Staten die niet kennen. Maar als gevolg van bezuinigingen wordt het systeem geteisterd door een tekort aan ziekenhuisbedden en verplegend personeel, gebrek aan spoed- en ambulancediensten en lange wachtlijsten – een situatie die Martin wil rechtzetten nu de overheidsboekhouding dat toelaat.

Canada bracht een jaar geleden als eerste binnen de G7, de groep van rijke industrielanden, zijn overheidsfinanciën op orde. Tot 1997 werd met 28 opeenvolgende miljardentekorten een staatsschuld opgebouwd van 583 miljard dollar, een van de relatief hoogste staatsschulden onder geïndustrialiseerde landen. Nu de staatsschuld niet meer meegroeit met het nationale inkomen, kan Ottawa rekenen op steeds hogere begrotingsoverschotten.

Critici van Martin vinden dat hij dat geld moet gebruiken voor afbetaling van de schuld en lastenverlichting om de economie te stimuleren.

De minister heeft drie miljard dollar opzij gezet voor schuldaflossing; de schuldenlast moet over twee jaar zijn afgenomen tot 62 procent van het BNP, van een hoogtepunt van 71 procent. Bijna acht miljard dollar is uitgetrokken voor lastenverlichting, al bespaart dat de gemiddelde Canadees niet meer dan tweehonderd dollar per jaar.

Oppositieleider Preston Manning van de Reform partij drong aan op ,,echte lastenverlichting in plaats van symbolische lastenverlichting.'' Ook op de investering in de gezondheidszorg bestond kritiek.

,,Eind volgend jaar heeft de regering een dollar teruggegeven voor elke tien dollar die ze eruit heeft gehaald,'' zei Alexa McDonough van de sociaal-democratische NDP. ,,Ik ben bang dat Canadezen een zeer langzaam herstel van de gezondheidszorg te wachten staat.''