Duitsland vreest golf van PKK-geweld

De Duitse regering maakt zich grote zorgen over verdere gewelddadigheden door aanhangers van PKK-leider Öcalan. In Duitsland wonen 500.000 Koerden, en er is een geschiedenis van PKK-geweld.

,,Het is afgelopen met de vrede. Van nu af aan gaan we terreur plegen'', zegt de kleine Herr Ali strijdlustig. Hij is een Koerdische vluchteling in Berlijn. Om zijn hoofd heeft hij een doek gewikkeld tegen de sneeuw. Zijn ogen kijken fel.

Herr Ali is een van de 150 militante Koerdische mannen, vrouwen en kinderen, die gisteren in de vroege morgen het Griekse consulaat in Berlijn hebben bezet nadat de arrestatie van PKK-leider Abdullah Öcalan in Kenia bekend was geworden. Berlijn geldt als bolwerk van Koerdische vluchtelingen. Van de 500.000 Koerden in Duitsland wonen er 50.000 in de hoofdstad. De kern van de gewelddadige PKK wordt in het hele land op 6.000 man geschat.

Het hoge, spierwitte gebouw, aan de Wittenbergplatz, vlakbij het chique warenhuis KaDeWe, ziet eruit als een belegerde vesting. Rondom het plein wemelt het van de groen-witte politiebusjes en brandweerlieden – want de Koerden hebben vier jerrycans benzine meegenomen. Alper Baba, de woordvoerder van de Koerden, heeft net laten weten dat sommige bezetters zich met benzine hebben overgoten. ,,Ze dreigen zich in brand te steken als wij niets te horen krijgen over het lot van onze president.''

Op het balkon schreeuwen Koerden Freiheit für Öcalan.

Zodra bekend wordt dat de Koerdische leider op mysterieuze wijze aan Turkije is uitgeleverd, klinkt er woedend gegil en geschreeuw. Een 20-jarige Koerdische vrouw heeft zichzelf in brand gestoken. Medebezetters blussen met hun jassen het vuur. De vrouw wordt in een helikopter naar het ziekenhuis gebracht.

Een kwartier later lopen verplegers koortsachtig op en neer met brancards. Drie Koerdische activisten hebben hartproblemen gekregen, een andere had een epileptische aanval. Intussen heeft een groep bezetters in het consulaat alles ,,kort en klein geslagen'', vertelt een jonge Koerd die naar buiten komt gerend. Toch houdt de politie zich op afstand. Deëscalatie, heeft de Berlijnse politiecommissaris verordonneerd – anders is de schade niet te overzien.

In andere Duitse steden gaat het er veel harder aan toe. In Frankfurt maken 400 PKK-demonstranten de stad onveilig; voor het Griekse consulaat vernielen ze winkels en gooien auto`s omver. In Hamburg gaat de politie tientallen PKK-aanhangers met wapenstokken en waterkanonnen te lijf, nadat 50 auto's in de omgeving van het Griekse consulaat zijn vernield. In Stuttgart bestormt de politie het consulaat en neemt 13 bezetters gevangen. Ook in Leipzig zijn agenten bezig het Griekse consulaat te ontruimen waar PKK-bezetters drie mensen gegijzeld houden.

,,Wat we nu beleven is nog maar het begin'', waarschuwt de Turkije-expert professor Udo Steinbach. ,,Er zal nog meer terreur komen.'' Otto Schily, minister van Binnenlandse Zaken, en de politie rekenen ook op verdere gewelddadigheden. Ook een sociaal-democratische minister zal hard optreden tegen plegers van geweld, laat een bezorgde Schily weten op een persconferentie in Bonn. ,,Zo nodig worden ze het land uitgezet.''

In de vriendelijke regeringswijk in Bonn demonstreren Koerden en eisen Bloedwraak voor Öcalan. ,,Iedere Koerd in Duitsland is nu een bom'', dreigt Jamal Mousa, voorzitter van het Koerdische Centrum in Bonn. De politie schat dat in het hele land ruim 2.000 PKK-aanhangers aan acties meedoen.

De regering van kanselier Gerhard Schröder is bezorgd over de protesten. De ministeries van Buitenlandse en Binnenlandse Zaken hebben een crisisstaf opgericht. Gevreesd wordt voor een herhaling van de bom- en brandaanslagen, zoals Duitsland die begin jaren negentig heeft beleefd. Jarenlang had het geweld van de PKK-aanhangers Duitsland in de greep. De Duitse Binnenlandse Veiligheidsdienst verklaarde de PKK tot `Volksvijand Nummer Een' en in 1993 werd de partij na een nieuwe reeks aanslagen verboden. Toen Öcalan zelf drie jaar later afkondigde, dat zijn organisatie van verder geweld zou afzien, haalde Duitsland opgelucht adem. Maar de Verfassungsschutz bleef buitengemeen waakzaam.

Toen Duitsland twee maanden geleden werd verzocht een uitleveringsbevel tegen Öcalan, die toen in Italië verbleef, in werking te stellen en hem te arresteren, zag de regering-Schröder hiervan af. Zij vreesde voor hervatting van het geweld zodra Duitsland de PKK-leider gevangen zou nemen.

De agressie van de Koerden bewijst, dat ,,we de veiligheidssituatie goed hadden ingeschat'', laat Schily de verzamelde pers weten. Maar de PKK-bezetters van het Griekse consulaat in Berlijn zijn woedend op de regering. ,,Duitsland maakt een grote fout. Ze helpt steeds de Turken. Maar de regering in Bonn had Öcalan asiel moeten verlenen'', zegt Herr Ali, die er al 16 uur bezetting heeft opzitten.

,,Iedereen steunt Turkije, niemand denkt meer aan de Koerden'', valt de 18-jarige Koerdische jongen Al-Zein hem bij. ,,Wij eisen dat er eindelijk een politiek wordt gevoerd die het Koerdenprobleem oplost. Als de Turken Öcalan doden, breekt de hel los.'' Dan snellen zij weg naar hun medebezetters, die plotseling vreedzaam de aftocht blazen – tot verrassing van de politie. De deëscalatie heeft succes. Het is zelfs niet tot gevechten gekomen.