Bezetting missies grotendeels voorbij

Turks-Koerdische activisten hebben gisteren en vannacht het grootste deel van de bezettingen van Griekse diplomatieke missies in Europa, waaronder Den Haag, en elders in de wereld beëindigd. De bezettingen waren een protest tegen de gevangenneming van PKK-leider Abdullah Öcalan.

De Franse politie maakte gisteren met geweld een eind aan de bezettingen, maar op de meeste plaatsen kwam een vreedzaam einde aan de acties. In Duitse steden is inmiddels een golf van aanslagen met brandbommen tegen Griekse en Turkse gebouwen gemeld. In Hamburg viel vanochtend een zwaar gewonde toen Koerden het SPD-kantoor bezetten. In Zwitserland en in Londen gaan bezettingen nog door. Het hoofdkwartier van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in Genève werd vanochtend enige tijd door Koerden bezet. In Istanbul hebben enkele tientallen betogers auto's in brand gestoken. De Turkse bevolking reageert overigens opgetogen op de aanhouding van Öcalan, die maandag na een verblijf in de Griekse residentie in Kenia verdween en in Turkse hechtenis bleek te zijn. De Koerdische gijzelingsactie in de residentie van de Griekse ambassadeur in Den Haag werd kort na twee uur vanochtend geweldloos beëindigd. De actie had iets meer dan een etmaal geduurd. De drie gijzelaars, de vrouw van de Griekse ambassadeur, haar 8-jarig zoontje en een Filippijnse bediende, maken het goed. Volgens de politie namen 150 Koerden in wisselende samenstelling deel aan de bezetting van de residentie en de gijzeling. Ze zijn gearresteerd wegens vrijheidsberoving en huisvredebreuk.

Elders in Den Haag kwam het gisteravond tot een harde confrontatie tussen ongeveer 500 Koerden en de politie, waarbij nog 70 Koerden werden gearresteerd. De groep had zich verzameld in de buurt van station Hollands Spoor en wilde naar de Griekse residentie, wat door de politie werd verhinderd. Daarop richtten de Koerden vernielingen aan aan auto's en winkels. Met behulp van paarden en een waterkanon dreef de ME de Koerden terug naar het station.

Een belangrijke reden voor de Koerden hun actie te beëindigen was een oproep van de Nederlandse regering aan Turkije om Öcalan niet te veroordelen tot de doodstraf en hem een rechtsgang te geven ,,die in overeenstemming is met Europese normen''. In zowel Duitsland als Frankrijk is de PKK verboden, in Nederland niet. Een meerderheid in de Tweede Kamer vindt een verbod wel ,,dichterbij gekomen''.

Ook Frankrijk, Italië, Zwitserland en de Raad van Europa hebben Turkije opgeroepen Öcalan een eerlijk proces te geven. In theorie kan Öcalan, die door Ankara verantwoordelijk wordt gesteld voor de tienduizenden slachtoffers van de oorlog tussen de Turkse veiligheidstroepen en de PKK, ter dood worden veroordeeld.

De Turkse premier Bülent Ecevit wuifde alle bezorgdheid weg. ,,Geen Europees land heeft het recht ons de les te lezen op dit onderwerp'', zei hij, eraan herinnerend dat Duitsland in november heeft geweigerd Öcalan te berechten hoewel er een Duits opsporingsverzoek lag. Maar hij verzekerde dat ,,niemand kan ontkennen dat Turkije een onafhankelijk en functionerend rechtssysteem heeft''. Hij zei ook te hopen dat de gevangenneming van Öcalan een oplossing voor de Koerdische kwestie naderbij brengt.

Kenia, waaruit Öcalan onder nog onopgehelderde omstandigheden verdween, heeft inmiddels al zijn ambassades in de wereld gesloten om actie daartegen door Koerdische activisten te voorkomen. Gisteren al werd onder andere brand gesticht in de ambassade in Wenen. Kenia heeft ook geëist dat Griekenland zijn ambassadeur ter plaatse terugroept, omdat deze Nairobi zou hebben misleid door Öcalan onder valse naam onderdak te bieden. Israel, dat naar verluidt Turkije hulp heeft geboden, heeft al zijn ambassades in staat van paraatheid gebracht. Jeruzalem heeft overigens elke betrokkenheid ontkend.