INTERNATIONAL JOURNAL OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT

Multinationale ondernemingen zijn in staat om het economische verschijnsel van globalisering te verzoenen met duurzame ontwikkeling op voorwaarde dat de regelgeving meer mogelijkheden ontwikkelt tot beloning en straf. Maar of de milieu-inspanningen van de multinationals ooit voldoende zullen zijn om economische en ecologische belangen te integreren blijft in het ongewisse.

Dat concludeert Brian Garrod van de University of the West of England in een artikel in de International Journal of Sustainable Development over de spilfunctie van multinationals op het raakvlak tussen economie en ecologie. Het groeiende belang van die functie is af te lezen uit het gegeven dat het aantal multinationals sinds 1970 is gegroeid van 7000 tot 37.000 stuks, waarvan 90 procent is gevestigd in de geïndustrialiseerde landen. Ze hebben bijelkaar 200.000 dochterondernemingen, zijn goed voor 70 procent van de wereldhandel, en hebben 90 procent van alle octrooien in handen. De vijftien grootste multinationals hebben elk een omzet die het Bruto Binnenlands Produkt van meer dan 120 landen overtreft.

Er zijn aanwijzingen te over dat multinationals strenge milieuregels ontwijken door de productie over te hevelen naar gebieden waar men minder nauw kijkt. De auteur noemt onder andere het voorbeeld van Mexico dat sinds 1965 het toevluchtsoord werd van ondernemingen die een gebrek aan milieubewustzijn aan de dag legden dat ondenkbaar is in de Verenigde Staten. De Pilippijnen hebben een soortgelijke vuilnisbakfunctie voor Japanse en Europese ondernemingen.

Maar een totaal ander gedrag komt ook veel voor. Dat bestaat uit het toepassen van eigen milieunormen die strenger zijn dan die in het land van vestiging. Voor dat gedrag, betoogt de auteur, zijn veel goede redenenen. Dow Chemical bijvoorbeeld is het braafste jongetje van de milieuklas omdat overtreding van de milieuregels een bureaucratische nachtmerrie zou zijn. Een andere reden ANDERE???om roomser dan de paus te willen zijn is dat het werken met milieunormen die per land verschillen een uniforme aanpak van mondiale marketing en distributie in de weg zou staan. Bovendien staan ondernemingen die zich aan de milieunormen houden in een goed blaadje bij grote publieksgroepen.

Het nieuwe kwartaalblad International Journal of Sustainable Development is een uitgave van Indersciences Enterprises Ltd, World Trade Center Building, Postbus 306 CH-122215 Geneva Airport, Zwitserland.