Ierse premier zet IRA onder druk om te ontwapenen

Sinn Féin, de politieke tak van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA), heeft de Ierse premier Bertie Ahern er gisteren van beschuldigd het Goede Vrijdag-akkoord te willen ,,verscheuren''.

Ahern zei gisteren dat de IRA eerst wapens moet inleveren voordat Sinn Féin aanspraak kan maken op ministersposten in de nieuwe Noord-Ierse assemblee. ,,Als er niet op zijn minst een begin van ontwapening is, is dat niet verenigbaar met deelname in een regering'', aldus Ahern tegenover de Britse Sunday Times.

Een woordvoerder van Ahern liet later weten dat de premier met zijn woorden ,,niet specifiek op Sinn Féin had gedoeld'', maar dat ,,alle partijen'' duidelijk moeten maken hoe de met hen verbonden paramilitaire groepen hun wapens zullen inleveren.

Aherns opmerkingen komen op een kritiek moment tijdens de uitvoering van het Goede vrijdag-akkoord, waarin juist ontwapening het grootste struikelblok is. Op 10 maart moet het Britse parlement een reeks bevoegdheden overdragen aan de nieuwe Noord-Ierse assemblee. Om dat mogelijk te maken moet de assemblee-in-oprichting het vanaf vandaag eens worden over samenstelling en werkwijze van een Noord-Ierse `regering'.

Voor aankomend premier David Trimble, een protestant, betekenen Aherns opmerkingen krachtige steun in de rug. Trimble weigert Sinn Féin ministersposten toe te kennen en heeft gedreigd het Goede Vrijdag-akkoord te ,,parkeren'', zolang de IRA geen wapens en explosieven inlevert. ,,Het moment van de waarheid nadert voor de republikeinse beweging'', aldus Trimble, die ze verwijt al ,,lang spelletjes gespeeld'' te hebben met het vredesproces.

Sinn Féin-voorzitter Mitchel McLaughlin zei gisteren dat Ahern het akkoord ,,dreigt te verscheuren''. ,,Dit is een crisis in het vredesproces'', aldus McLaughlin tegenover de BBC.

Volgens het in april 1998 gesloten akkoord is ontwapening geen noodzakelijke voorwaarde om de regering met haar werk te laten beginnen. Daarin beloven de partijen slechts hun ,,invloed aan te wenden'' om uiterlijk in mei van het jaar 2000 te komen tot volledige ontwapening van paramilitairen. De protestanten vinden echter dat zij al genoeg concessies hebben gedaan ,,aan terroristen'' en zien in de weigering om wapens in te leveren een bewijs van de slechte wil van katholieke zijde.

Volgens premier Trimble moeten Sinn Féin en de IRA ,,nu voor eens en altijd uitmaken wat het belangrijkst voor ze is: het behoud van een paramilitaire organisatie of het achterlaten van de terreur en instappen in het politieke proces.'' Deelname aan een regering is volgens Trimble ,,onverenigbaar met het vasthouden aan het bezit van grote voorraden wapens''.

Hoewel een meerderheid van de IRA zich houdt aan een bestand, zou zij het inleveren van wapens vooralsnog beschouwen als een te grote concessie in het licht van hun gerechtvaardigde eis voor een verenigd Ierland.

Martin McGuinness, die namens Sinn Féin bemiddelt tussen de IRA en de internationale ontwapeningscommissie, zei eerder deze maand dat ontwapening niet haalbaar was. ,,Ik heb [de Britse premier] Blair en [de Ierse premier] Ahern gezegd dat ik het niet voor elkaar krijg om de IRA zijn wapens te laten inleveren'', zei hij.