Carnaval draait om saamhorigheid

Het carnaval in het Brabantse Eersel is van een katholiek feest vóór de vasten veranderd in een volksfeest. De voorzitter van de carnavalsvereniging is zelfs een `protestantse Amsterdammer'.

,,Up and down. Up and down'', klinkt het op de Dijk in Eersel. Op de wijs van de muziek gaan vijftien struisvogelhoofden naar boven en naar beneden. De inwoners van de buurt de Molenakkers zijn dit jaar in de carnavalsoptocht verkleed als `De Vreemde Vogels'.

In Eersel komt ongeveer de helft van de inwoners van het dorp van elders. Import, zoals dat in de volksmond heet. De voormalige nieuwbouwwijk de Molenakkers was 25 jaar geleden het `centrum' van de importers. ,,Die buurt heet bij ons Brabanders nog steeds de jambuurt'', zegt J. van der Aalst. ,,Allemaal dure hypotheken, maar alleen maar jam op het brood, hè.'' Carnaval is de gelegenheid naar elkaar te groeien, maar ook om elkaar te zieken.

Zijn gezicht staat strak. Chris Kinders, voorzitter van carnavalsvereniging De Buurlanders, neemt zijn taak serieus op. In een grote tent tegenover de Sint Willibrordus-kerk is het feest in volle gang. De kartonnen blaadjes met bier klotsen overal voorbij. Als een groepje jongeren van de plaatselijke voetbalclub EFC een prijs op het podium voor hun aandeel in de optocht in ontvangst komt nemen, stapt Kinders snel naar voren. ,,Rustig, rustig'', zegt hij met een onvervalst Amsterdams accent. Hij woont weliswaar zeventien jaar in Eersel, maar een Brabantse tongval zal hij nooit meer krijgen. ,,Kom maar hier met dat glas'', roept de voorzitter. Uit de `olé, olé, olé, olé' zingende groep verdwijnen zo alle glaasjes keurig in de handen van Kinders. ,,Het feest kan beginnen, want wij zijn binnen'', zingt de deinende massa. Carnaval laat zich bijna niet leiden.

,,Onze voorzitter is soms wat te serieus'', zegt J. Maas die 25 jaar lid is van De Buurlanders. ,,Wij Brabanders beleven carnaval misschien toch wat anders. Er is een heleboel protocol, maar er moet ook altijd ge-lachen worden. Die balans is heel belangrijk.'' Maas bespreekt samen met andere juryleden in de pastorie van de kerk de uitslag van de optocht. De laatste jaren wordt de kwaliteit weer wat beter, concludeert juryvoorzitter Henk van de Klundert.

In een ijzige kou trokken de karren, muziekkorpsen en mensen met indviduele acts gisteren in een lange slinger door het dorp. Monica, Bill en een grote sigaar ontbreken niet in de Eerselse tocht, maar de meeste acts zijn tamelijk braaf. Wij zijn om in te lijsten, staat er op een lijst die twee meisjes voor zich houden. Een andere groep deelt millenniumproofwerken uit.

De prijs voor de beste individuele act gaat naar Mia Box. Ze rijdt op een fiets met een groot wasrek voor zich. Intussen gaat ze met een strijkbout over de cheques en bekers heen. ,,Ik strêêk deez joar de prêze op'', hangt er met grote letters aan haar wasrek. En zo geschiedt. Voorzitter Kinders loopt na de prijsuitreiking nog even naar haar toe en steekt zijn duim op. ,,Prachtig joh, die mevrouw heeft veel problemen, maar toch doet ze steeds weer mee'', zegt Kinders.

Het carnaval heeft in Eersel steeds meer een sociale betekenis gekregen. Vorig jaar beleefde Eersel een noviteit omdat voor het eerst een homoseksuele prins was gekozen. Röze carnaval, heette 1998. Prins Gerard D'n Urste werd bijgestaan door zijn partner Paul. ,,Prachtig was het'', zegt Gerard 's avonds bij het verenigingsdiner. ,,Ik ben natuurlijk geen katholiek, maar het protocol is heel leuk.'' Dit jaar beleeft Eersel Buurtgat in Carnavalstijd met zijn prins Henk D'n Twidde en prinses Nel weer een `gewoon' carnaval. Het thema: Wúrrum...? Dúrrum!

Carnaval wordt mede door de invloed van de `geïmporteerde' Eerselnaren steeds meer een volksfeest in plaats van het katholieke feest voordat de vasten tot Pasen begint. Het `kinderfeestje' op zondagmiddag in de grote tent is een van de hoogtpunten. ,,Het is voor kinderen, maar die komen met hun ouders. Er gaan in een paar uur wel veertig vaten bier doorheen'', zegt Sjef van den Nieuwenhuijzen, een van de organisatoren.

Middenin de zaal staat pastoor A.J. Verschure. Hij komt handen te kort. Met zijn armen tegen de borst geklemd kan de pastoor maximaal drie biertjes tegelijk vasthouden. ,,Het gaat om de saamhorigheid van de mensen'', zegt de pastoor. ,,Nee, ik heb er vorig jaar niets van gezegd dat er een homoseksuele prins was. Maar het moet ook niet elk jaar gebeuren, hè. De katholieke gebruiken met carnaval blijven toch wel belangrijk'', zegt de pastoor.

Kinders, de protestantse voorzitter van de carnavalsvereniging, heeft weining boodschap aan de kerk. ,,De invloed van de kerk is afgetakeld. De ene bisschop pleit voor condooms in Afrika en de paus wijst dat weer af. En als je hier zegt dat je na het carnaval geen vlees meer eet, dan zet je je zelf echt voor gek'', zegt de geboren Amsterdammer. ,,Als de mensen het niet met mij eens zijn, zeggen ze dat ik Amsterdammer ben. Dat zit hier toch heel diep.'' Na nog een lange Brabantse nacht ging de voorzitter naar huis, in de `jambuurt'.