Piet Marée (1903-1999): Knutselkunstenaar

De illustrator, kinderboekenschrijver, fotograaf en 'knutselkoning' Piet Marée is op 97-jarige leeftijd in Tasmanië overleden. Toen hij in de jaren vijftig naar Australië emigreerde, vertelde hij in de Australische krant The Mercury dat hij een van Europa's vijf belangrijkste schrijvers was, en de 'bekendste en meest geliefde kinderboekenschrijver in Nederland'.

Of die uitspraak waar was, is niet te staven. Want er zijn geen oplagecijfers bekend van de talloze knutsel- en kinderboeken die hij tussen 1932 en 1978 publiceerde met titels als Hoe maakt u het? Een hobbyboek voor het hele gezin, Maak plaats met plankjes, Knutsel mee met Piet Marée. Dat Marée, die in 1903 in Gouda geboren werd, populair was tot in de jaren zestig lijdt geen twijfel. Met zijn boeken en een woontip-rubriek in het damesblad Margriet was hij een voorloper van de doe-het-zelfrubrieken op radio en televisie, die nog altijd populair zijn en met verve werden geparodieerd door Arjan Ederveen en Tosca Niterink in hun televisieserie Creatief met kurk. Marée's boektitels als Het boek der bezige bijtjes, Sparen en vergaren, Kleien zonder kliederen, Leer uzelf timmeren, Vlijtige vingers, overtreffen die Ederveen-parodietitel niet alleen, ze roepen ook het beeld op van het Nederland uit de jaren vijftig. De vrije tijd nam toe, maar doe-het- zelven was nog geen tak van industrie met klus-warenhuizen en uitgebreide knutselhoeken in speelgoedwinkels. Marée richtte zich op huisvlijt onder de lamp, op creatief zijn met 'waardeloos' materiaal. Er spreekt een stalen optimisme uit de titels en de niet aflatende ijver waarmee Marée tips gaf om de vrije tijd nuttig te besteden. Zijn ideologische programma blijkt ook uitspraken in vraaggesprekken zoals: 'Mensen die gaan liggen, die gaan aan hun zorgen en problemen denken, die worden van dat alles hoe langer hoe gekker', zei hij in 1967 in het Algemeen Dagblad. Marée's illustraties, in 1994 nog te zien op de expositie Van beroep Piet Marée in de Koninklijke Bibliotheek, zijn wondertjes van helderheid en voorbeelden van de zogenaamde 'klare lijn' tekenstijl. Hij is in dat opzicht een kunstenaar en - zie bijvoorbeeld Twee poppen op stap - een voorloper van de Haarlemse tekenaar Joost Swarte.

    • Paul Steenhuis