Geprolongeerd: WOZ-taxatie

Binnenkort gaat de tweede taxatieronde volgens de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) in. De Vereniging Eigen Huis waarschuwt opnieuw voor eventuele meningsverschillen tussen huiseigenaren en gemeenten.

Huizenkopers: opgelet! Mocht u de afgelopen maanden een huis hebben gekocht of van plan zijn dat de komende maanden te gaan doen, houdt dan goed in de gaten wat u voor die woning betaalt. 1999 is immers weer het jaar waarop over twee jaar de nieuwe taxaties voor de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) gebaseerd gaan worden. En in de praktijk is gebleken dat die nogal eens af kunnen wijken van de werkelijke waarden.

De WOZ werd in 1995 ingesteld omdat de overheid een einde wilde maken aan de praktijk dat huiseigenaren de waarde van hun huis op basis van oude taxaties te laag op hun belastingformulier zetten. Daar hadden de woningbezitters voordeel bij, immers: hoe lager het huis kon worden opgegeven aan de belasting, des te lager zouden de toenmalige onroerendgoedbelasting (tegenwoordig onroerendezaakbelasting, OZB) en het huurwaardeforfait uitvallen. Met de Wet WOZ kwam daar een einde aan.

Wie herinnert zich niet de commotie die ontstond toen begin 1997 de reële waarde van de in 1995 uitgevoerde hertaxatie ineens de leidraad werd voor de onroerendezaakbelasting (OZB). De waardebepalingen zoals die door de gemeenten waren uitgevoerd (en die vier jaar geldig zijn) hielden niet alleen een waardestijging van gemiddeld 37 procent ten opzichte van 1990 in, veel huiseigenaren meenden dat hun onrecht was aangedaan omdat de taxatie veel hoger uitkwam dan zij zelf hadden ingeschat of op basis van de koopsom van het huis voor redelijk werd gehouden. Hoewel de OZB-tarieven werden aangepast aan de gemiddelde stijging om hogere aanslagen zo veel mogelijk te voorkomen, bleek dat veel mensen toch meer moesten gaan betalen voor hun huizen.

Een stroom aan bezwaarschriften aan het adres van de gemeenten was het onvermijdelijke gevolg. Ruim vierhonderdduizend huiseigenaren maakten de gang naar het gemeentehuis, vele duizenden werden de afgelopen jaren door de rechter in het gelijk gesteld. De grootste `boosdoener' voor de taxatieverschillen was het hanteren van een zogenoemde referentiewoning. In plaats van ieder huis apart te waarderen, werd één huis als representatief voor een hele straat of wijk genomen. Problemen die daarmee ontstonden (sommige huizen verkeerden in veel betere of slechtere staat dan de referentiewoning, andere huizen waren met terugwerkende kracht veel hoger getaxeerd dan de feitelijk aankoopprijs op dat moment werkelijk was geweest) zorgden voor de meeste zaken.

De Vereniging Eigen Huis (`omdat er iemand aan uw kant moet staan', zoals hun motto luidt) heeft zich vanaf het begin druk gemaakt over de herwaardering van de huizen. Ook nu weer, met de tweede taxatieronde voor de deur, doet de VEH er alles aan om te voorkomen dat de huiseigenaren erop achteruit zullen gaan. In haar blad de Woonconsument noemt de vereniging een aantal voorbeelden waarbij het volgens haar mis ging. Stel, zo schrijft de VEH, dat uw buurman, wiens woning dezelfde staat van onderhoud heeft als uw huis, wel een bezwaarschrift heeft ingediend en de vastgestelde waarde van zijn huis wordt door de gemeente verlaagd. Zou het dan niet logisch zijn om ook de waarde van uw huis automatisch te verlagen? De taxatie die de gemeente heeft gedaan, is immers onjuist.

De VEH constateert dat die logica helaas niet opgaat. Omdat `u' geen bezwaarschrift hebt ingediend krijgt u geen bijstelling van de taxatie, ongeacht de juistheid van de taxatie. Tenminste, als het geconstateerde verschil tussen de eerdere taxatie en de hertaxatie niet boven de twintig procent uitkomt. Dan wordt er automatisch gecompenseerd, zo ligt in de Wet WOZ vast. En dat is nu juist één van de punten die de VEH aan de kaak wil stellen bij de volgende WOZ-ronde.

Waarom is toch die kunstmatige grens van twintig procent ingesteld, zo vraagt de VEH zich af. Één van de wijzigingen voor de nieuwe WOZ-ronde zou erin moeten bestaan dat die drempel weggenomen wordt. ,,Foute taxaties'', schrijft de VEH in haar blad, ,,moeten altijd gecorrigeerd kunnen worden. Het is onredelijk dat huizenbezitters vier jaar lang te veel belasting betalen, terwijl de gemeente weet dat de taxatie die daaraan ten grondslag ligt, niet juist is.'' Verdere aanbevelingen liggen volgens de VEH in een betere informatie aan de consument over de taxaties, alsmede het verschaffen van uitgebreide taxatierapporten zodat de consument zelf kan zien waarop zijn huis is beoordeeld. Tenslotte pleit de VEH voor een snellere afwikkeling van een eventuele bezwaarprocedure.

Duidelijkheid aan het adres van de woningbezitter staat voor de VEH voorop. De club van huizenbezitters roept haar leden zelfs op om de bezwaarschriften vast in de aanslag te houden mocht blijken dat staatssecretaris Vermeend (Financiën) niet van zins is de drempel van 20 procent te verlagen.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), die namens alle gemeenten optreedt, verwijst in haar commentaar op de aanbevelingen van de VEH naar het ministerie van Financiën. ,,Die drempel van twintig procent staat gewoon in de wet. Daar hebben wij ons aan te houden. Als die drempel verlaagd zou worden komt het overigens wel in eerste instantie op het bordje van de gemeenten. Maar verder moet u bij Financiën zijn voor tekst en uitleg'', aldus een woordvoerder van de VNG.

Bij het ministerie van Financiën hebben ze inderdaad wel gehoord van de bezwaren en aanbevelingen van de VEH, maar luidt het commentaar: ,,Wij zijn slechts de uitvoerder, het beleid wordt op Binnenlandse Zaken gemaakt''. Een woordvoerder van Financiën: ,,Wij zijn slechts volgend in deze. Als blijkt dat mensen te veel belasting hebben betaald, geven wij dat aan ze terug''.

Bij Binnenlandse Zaken kent men de bezwaren van de VEH, maar echt gevoelig lijkt men daar vooralsnog niet voor te zijn. ,,Er heeft ons nooit een officieel verzoek van de vereniging bereikt, maar we zullen er eens naar kijken. Voor de uitvoering, en daar gaat het de VEH toch echt om, moet u bij Financiën zijn'', aldus een woordvoerder.