Column

Ethylmercaptaan

Precies een week geleden zat ik aan een tafel, vrienden. Etentje. Alles kwam langs: IOC, millennium, Geesink, het bijna doodzuipen van twee Rotterdamse corpsbrallers met een promillage van vijf, de Bijlmerramp, etc. Veel gelachen. In het kader van de El Al-Boeing vertelde een van de jongens een verbijsterend verhaal over een Nederlands vrachtvliegtuig dat onlangs onderweg was van een stad in Noord-Amerika naar een bestemming in Zuid-Amerika. Onderweg werd de driekoppige bemanning overvallen door een nogal vreemde geur, een niet te harden stank. Ze werden er zelfs misselijk van en waren bang om bedwelmd te raken. Twee van hen gingen in de vrachtruimte kijken en ontdekten een lekkend pakje. Volgens de vrachtbrief ging het om zeven liter Ethylmercaptaan. Ze hadden uiteraard geen idee wat voor goedje dit was, dus werd Schiphol te hulp geroepen. Daar wisten ze het ook niet meteen, maar het werd nagekeken. Al snel meldde Schiphol zich. Het was levensgevaarlijk spul en het besluit tot een tussenlanding werd meteen genomen. Met de persluchtmaskers op werd er geland op het vliegveld van Bogota. Daar werd het spul van boord gehaald en de reis vervolgd. Afgelopen week ben ik bij twee bevriende chemici te rade gegaan en kreeg van hen de volgende officiële gegevens over het spul:

Ethylmercaptaan: Kleurloze vloeistof met typerende geur (walgingwekkend). Zeer brandbaar, de damp is zwaarder dan lucht en verspreidt zich over de grond. Bij verbranding ontstaan giftige gassen (zwaveldioxide) en het reageert heftig met oxidatiemiddelen met kans op brand en explosie. Het reageert met zuren onder vorming van een giftig en brandbaar gas (zwavelwaterstof). De stof kan worden opgenomen in het lichaam door inademing en inslikken. Een voor de gezondheid gevaarlijke concentratie in de lucht kan door verdamping van deze stof bij ca 20 graden celsius zeer snel worden bereikt. De stof werkt irriterend op de ogen, de huid en de ademhalingsorganen. De stof kan in hoge concentraties aanleiding geven tot bewustzijnsverlaging. In ernstige gevallen kans op bewusteloosheid.

En dit wordt dus door een Nederlands vliegtuig vervoerd zonder dat het in zestien beveiligde verpakkingen zit. Je zou toch denken dat zoiets dusdanig verpakt en vooral gecontroleerd wordt voordat het de lucht in gaat, zodat ieder risico dat het kan breken uitgesloten is. Nee hoor, gewoon in een pakje dat zo lek is als een Nederlands Kamerlid.

De officiële gegevens melden ook nog wat je eigenlijk hoort te doen als het spul in een ruimte vrij komt:

Explosiegevaar! Acuut gezondheidsgevaar. Gevarenzone ONMIDDELLIJK ontruimen en (laten) afzetten. Draag handschoenen, laarzen en verse luchtkap/persluchtmaskers. Extra ventilatie.

Dit laatste lijkt me allemaal wat lastig als je ergens hoog in de lucht hangt. Je kan moeilijk zeggen: `Gooi even een raampje open.'

Ik durf te wedden dat het ethylmercaptaan-incident geen uitzondering is. Dagelijks vliegen er duizenden tijdbommenwerpers over ons hoofd en ik weet zeker dat er nog veel gevaarlijker spul dan ethylmercaptaan bij is.

U zult nu denken: er werd zeker flink gedronken bij dat etentje. Dan krijg je altijd dit soort Broodje Aap-verhalen. Iedereen komt dan met de meest stompzinnge stories over gevaarlijke situaties boven in de lucht, maar het is altijd een tante van een kennis van een kennis overkomen en daar was het eigenlijk weer een achternicht van. Daar ben ik het volkomen mee eens, maar in dit geval hoefde ik het niet te checken. Waarom niet? De man die mij het verhaal vertelde was de gezagvoerder van het bewuste toestel.