...en het vervolg

AMERIKA'S STAATKUNDIGE en politieke architectuur staat weliswaar niet op instorten, maar er zal toch het nodige reparatiewerk moeten worden verricht. Zo zijn de relaties tussen de president en het Congres onder zware spanning komen te staan, zijn de betrekkingen tussen en binnen beide huizen van de volksvertegenwoordiging ernstig belast geraakt en heeft Clinton het nodige goed te maken bij zijn eigen partij. De Democratische Afgevaardigden en Senatoren hebben hun loyaliteit met het staatshoofd getoond, maar het maandenlange proces heeft pijn gedaan. Vooral bij degenen die aanvankelijk Clinton op zijn woord hadden geloofd.

De eerste pogingen de schade te beperken klinken overtuigend. Zowel Opperrechter Rehnquist, die de Senaat in zijn hoedanigheid van jury voorzat, als de leiders van de Senaat hebben zich uitgeput in lovende commentaren op het hoge niveau van het laatste beraad dat, voor de openbare stemming, achter gesloten deuren plaatshad. De Senaat heeft zijn waardigheid behouden, was de slotsom. Fijntjes werd er wel van Republikeinse kant aan herinnerd dat de partijgenoten van de president, de een na de ander, hun kritiek op Clinton de vrije loop hadden gelaten. Ook wat dat betreft is er nog een los eindje aan het proces.

Clinton zelf heeft vanuit drie, door hemzelf gekozen, stellingen de verdediging gevoerd. De juridische betogen van zijn advocaten overtuigden voldoende senatoren, met zijn herhaalde verontschuldigingen – de laatste gisteren na de stemming – nam het volk genoegen, maar de doorslag heeft waarschijnlijk gegeven dat de beschuldigde presidentieel wist te blijven. Begin deze week nam Clinton nog deel aan de plechtige begrafenis van zijn vriend koning Hussein. Zijn jaarlijkse boodschap aan de natie van een paar weken geleden stond bol van de initiatieven voor de rest van zijn ambtsperiode. En, niet het minste, de Amerikaanse economie floreert als nooit tevoren.

BIJ ZIJN AANTREDEN, ruim zes jaar geleden, stond Clinton al bekend als de come back kid. De reputatie terug te kunnen komen uit een volgens alle omstanders verloren positie heeft hij ook als president weten te bevestigen: na het debacle van de verkiezingen van 1994, bij de strijd om de begroting eind 1995, waarbij de federale regering wekenlang `gesloten' bleef, en nu opnieuw na zijn impeachment door het Huis. De Amerikanen houden van winners en Clinton behoort zeker tot die categorie. De opiniepeilingen, hoewel constitutioneel van geen betekenis, hebben hem voortdurend morele steun gegeven, juist als zijn vijanden hem te na kwamen.

In Amerika heet een president in zijn laatste ambtsperiode een lame duck te zijn, ook al is hij niet onderworpen aan een afzettingsproces. Voor Clinton lijken de gewone regels niet te gelden. Internationaal heeft de president als leider van de machtigste natie in de wereld zijn positie weten te behouden. Buiten Amerika bestond weinig begrip voor het fenomeen impeachment op de gegeven gronden. De inzet was tenslotte niet meer dan een uit de hand gelopen seksschandaal. De Senaat heeft dat gisteren ten overvloede bevestigd.