Design- echtpaar in zaken

Die onverwoestbare glimlach. Als ik aan Charles en Ray Eames denk, is dat het eerste wat ik voor me zie. Ray (schilderes) in haar eeuwige kleinemeisjesovergooiers en strikken in het haar, de grote Charles (architect) aan het handje naast zich. Samen is dit immer stralende echtpaar hèt symbool van de Amerikaanse vormgeving in de jaren vijftig: speels maar ook gedisciplineerd, altijd aan het `experimenten' maar ook de massaproductie toegewijd. Vanavond is bij de TROS de documentaire Zitgeluk van de 20e eeuw te zien die Gigaherz over hen maakte.

De Eamesjes deden van alles met gebogen multiplex - hun Plywood Chair en dito kamerscherm uit 1941 werden al in 1946 tentoongesteld in het Museum of Modern Art - en later met glasvezel en polyester. In de tweede helft van de jaren vijftig legden ze zich steeds meer toe op film, zowel promotiefilms voor hun werk als vrije producties als Tops (draaitollen) en Powers of Ten, waarin de camera uitzoomt van een picknick op het gras tot de aardbol in de ruimte en weer terug.

Zitgeluk van de 20e eeuw toont niet alleen hun werk - meubels, films, foto's - maar laat ook mensen aan het woord. Daarbij zijn kosten noch moeite gespaard. De architecten Jean Nouvel uit Parijs en Sir Norman Foster uit Londen mogen er soundbytes over afgeven, evenals directeur Rolf Fehlbaum van de meubelfabriek en -museum Vitra, waar onlangs een tentoonstelling van hun werk te zien was. Maar de leukste is oud-medewerkster Marilyn Neuhart, die met een verfrissende scepsis beschrijft wat een theater de Eamesjes opvoerden om mensen die voor het eerst de studio Santa Monica bezochten, te `impressioneren'. Ze vertelt ook dat Charles er een vreselijk hekel aan had dat hun werk als kunst werd betiteld.

Toch hebben ze inmiddels een onmiskenbare cultstatus bereikt, waarbij megabedragen voor originele exemplaren worden neergeteld. Geen echtpaar uit de design-geschiedenis heeft zo'n hoge score aan `iconen' op zijn naam staan als Charles en Ray. Zij ontwierpen de eerste moderne, goedkope, massageproduceerde meubels van deze eeuw; veel van hun ontwerpen zijn nog steeds in productie en vormen geduchte concurrentie voor het werk van jonge vakgenoten.

Zitgeluk van de 20e eeuw, zaterdag, Ned.2, 23.57-0.57u.