Woede over sloop van huurwoningen

Ruim tweehonderd huurwoningen worden gesloopt in de Helmondse volkswijk Dierenbuurt om verpaupering te voorkomen. Voornamelijk koophuizen komen daarvoor in de plaats.

Monique Yousef (38) heeft vier kinderen en woont al twintig jaar in een kleine huurwoning in de Helmondse Dierenbuurt. ,,Mijn twee jongste kinderen slapen op vier vierkante meter: een kippenhok.'' Een groter huis zou voor Yousef een uitkomst zijn. ,,Maar wel in dezelfde wijk.'' Dat kan niet omdat het stadsbestuur haar woning en 239 andere wil slopen. Daarvoor in de plaats komen koopwoningen en huurhuizen voor 55-plussers. Kopen is voor Yousef te duur.

De sloop is gepland voor eind dit jaar. De vervangende nieuwbouw, die voor zeventig procent zal bestaan uit koopwoningen en voor de rest uit sociale woningbouw voor senioren, wordt voor een groot deel medio 2001 opgeleverd. Yousef en haar lotgenoten moeten dus kopen of vertrekken. ,,Van mijn uitkering kan ik geen woning kopen.''

Voorzitter A. Adriaansen van het huurdersbelangencomité vindt de plannen belachelijk. ,,Een 55-plusser die hier één jaar woont en geen binding met de buurt heeft, mag blijven maar iemand van veertig die hier is geboren en getogen moet verkassen.''

De Dierenbuurt is een `pilot-project' in het kader van de Helmondse herstructurering. De sloop moet resulteren in een zodanige vernieuwing van dit deel van de binnenstad dat hiervan een positieve uitstraling naar de rest van de wijk uitgaat. In totaal moeten in drie fasen ongeveer zeshonderd woningen in de binnenstad worden gesloopt.

Wethouder E. Hesen (Stedelijk Beheer, PvdA) zegt dat er in de binnenstad een afnemende vraag naar huurwoningen is en een toenemende behoefte aan koophuizen. De binnenstad-oost, waaronder de Dierenbuurt, bestaat voor tachtig procent uit huurwoningen uit de laagste categorie, zegt Hesen. ,,Het zijn kleine, slecht geïsoleerde rijtjeshuizen uit de jaren twintig met hoge stooklasten. Ook is er een tekort aan groen, parkeer- en speelruimten.''

Mocht de sloop niet doorgaan, dan verwacht Hesen binnen afzienbare tijd verpaupering en segregatie. Een situatie zoals in de Falgabuurt in Den Helder die vorige week tegen de vlakte ging, sluit de wethouder niet uit. De Falgabuurt, die voor meer dan de helft leegstond, kwam regelmatig in het nieuws doordat er onder andere geregeld werd gevochten en geschoten. ,,Dat hebben we hier ook meegemaakt'', zegt Hesen. ,,Door de noodzakelijke herstructurering kunnen we dat hier voorkomen.''

Sloop- en nieuwbouw om dreigende verpaupering te lijf te gaan, treft niet alleen Helmond. Veel grote en middelgrote Nederlandse gemeenten zijn bezig met dergelijke plannen op initiatief van het ministerie van VROM. De vorige staatssecretaris D. Tommel (D66) heeft dit in het kader van de herstructurering van steden in gang gezet. De overheid stimuleert deze plannen, maar elke gemeente vult die eigenhandig in. Zo moeten in de Eindhovense Kruidenbuurt ruim 700 woningen tegen de vlakte. Verschil met Helmond is dat hier sprake is van een terugkeerregeling waarbij mensen de garantie krijgen na de sloop in een nieuw huurhuis in de eigen wijk terug te kunnen.

Wethouder Hesen verwacht dat het aantal mensen dat uiteindelijk de woning moet verlaten, niet groot zal zijn. ,,Er komt een gedifferentieerde woonwijk terug. In de Dierenbuurt wonen veelal ouderen die met name voor de nog te bouwen huurwoningen in aanmerking komen.'' Hesen denkt dat jonge gezinnen vooral in koopwoningen zijn geïnteresseerd. En als dat onbetaalbaar is zoals voor Monique Yousef? ,,Dan kan men terecht in nieuwe huurwoningen aan de stadsrand.'' Yousef: ,,Ik heb ervoor gekozen in de binnenstad te wonen en wil helemaal niet weg.''

Door de impasse tussen het stadsbestuur en woningbouwvereniging De Hoop is er nog geen concreet beleid ten aanzien van de sloop.

Lid van de raad van toezicht H.Willems van woningbouwvereniging De Hoop zegt dat het stadsbestuur de problemen over zichzelf heeft afgeroepen ,,omdat burgers op geen enkele wijze bij het overleg zijn betrokken''. Een ander kritiekpunt is dat er minder woningen worden teruggebouwd (150) dan er worden gesloopt (240), zegt Willems. ,,Daardoor is het niet duidelijk waar een aantal van de huidige bewoners naar toe moet.''

Is het stadsbestuur de bewoners geen duidelijkheid verschuldigd? ,,Zeker'', zegt Hesen, ,,maar daar wringt juist de schoen. Ik heb al zeven keer overeenstemming bereikt met de raad van beheer van De Hoop. Zo ging het aantal koopwoningen na de sloop van 100 naar 75 tot 70 procent. Telkens lag de raad van toezicht echter dwars. Zolang ik geen getekend convenant heb, kan ik de bewoners geen concrete plannen overhandigen.''Voor Hesen is de maat vol. Twee weken geleden stapte hij naar staatssecretaris Remkes (Volkshuisvesting), omdat een overeenkomst met De Hoop niet in lijn der verwachting ligt. Remkes eist dat de corporatie binnen twee maanden een akkoord bereikt met de gemeente. Zo niet, dan heft hij De Hoop op. ,,Iedereen blokkeert elkaar daar'', zegt Hesen, die vóór zijn wethouderschap commissaris was bij de woningbouwvereniging.

    • Miel Timmers