Salt Lake City begint aan schoonmaak

De multimiljonair Mitt Romney wordt het nieuwe hoofd van het organisatiecomité van de Spelen in Salt Lake City (SLOC). Romney kondigde meteen aan schoon schip te maken. Drie leden van SLOC namen gisteren ontslag. Romney bezwoor toehoorders dat hij Spelen op hoog niveau zal organiseren en onberispelijk gedrag eist van organisatoren en betrokkenen. ,,Het is geen excuus voor slecht gedrag om te zeggen: `Ze deden het allemaal.'''

In antwoord op vragen over onrust onder sponsors, zei Romney: ,,Ik wed dat je John Hancock en anderen in de rij zult zien staan om de Spelen in Salt Lake in 2002 te steunen.'' John Hancock is een verzekeraar, waarvan de topman David D'Alessandro publiekelijk kritiek heeft geuit op het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Volgens hem weifelt het IOC te veel in zijn optreden tegenover in opspraak geraakte leden. D'Alessandro heeft van de week een eerste afspraak met NBC over tv-spotjes ter waarde van 20 miljoen dollar afgezegd.

Salt Lake City in Utah is het middelpunt van het grootste schandaal in de olympische geschiedenis. Dat sloeg in als een bom omdat de stad en de staat als Mormonencentrum een onbesmette reputatie hadden. Na een intern rapport van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) en ook van een ethische commissie van SLOC zijn er al 24 IOC-leden bij betrokken. Ze zouden zich onrechtmatig hebben verrijkt, dure geschenken hebben aangenomen en gunsten voor familieleden hebben geregeld. The New York Times heeft IOC-president Juan Antonio Samaranch gisteren voor de tweede keer opgeroepen ontslag te nemen.

Een bijeenkomst van elf olympische sponsors en het IOC gisteren in Manhattan heeft geen radicale besluiten van sponsors opgeleverd. De elf wereldwijde sponsors zijn Coca Cola, Kodak, Visa, Xerox, Sports Illustrated (Time Inc.), Panasonic, IBM, McDonald's, John Hancock Insurance, Samsung en UPS. Zij dragen elk ongeveer 50 miljoen dollar per jaar bij.

,,De sponsors staan geheel achter ons wat betreft onze stappen om dit probleem uit de weg te ruimen'', zei een vooraanstaand IOC-lid, Richard Pound, na afloop. ,,Niemand heeft zich nog teruggetrokken.'' Een woordvoerder van Visa zei: ,,Wij hebben onze zorg uitgesproken en hervormingen gesuggereerd en er werd geluisterd.''

Daarnaast heeft Salt Lake City 2002 elf eigen sponsors. Twee daarvan hebben betalingen opgeschort, zodat SLOC zijn begroting pas in augustus 2000 rondkrijgt, in plaats van dit jaar al. Romney's benoeming als hoofd van de organisatie die de Winterspelen van 2002 brengt werd al enige tijd verwacht maar is gisteren pas bevestigd. De 51-jarige inwoner van Massachusetts is een zoon van de legendarische George Romney, gouverneur van Michigan.

,,Deze spelen en de voorbereidingen tijdens de aanloop naar het evenement zullen in overeenstemming zijn met de hoogste ethische normen'', aldus Romney gisteren. ,,Mijn doel is om Utah trots te doen zijn en Amerika eveneens.''

SLOC maakte gisteren van de gelegenheid gebruik enkele rotte appels uit het bestuur te verwijderen en een reorganisatie door te voeren. Gouverneur Mike Leavitt van de staat Utah gaf eenieder die belangenconflicten heeft de kans om binnen zestig dagen ontslag te nemen. Aannemer Alan Layton trok onmiddellijk zijn conclusies en vertrok. Ook Verl Topham, hoofd van een elektriciteitsbedrijf en destijds lid van het biedingscomité, nam ontslag.

Leavitt maande gisteren het IOC zijn eigen huis in orde te brengen. ,,Wij kunnen niet toestaan dat de integriteit van de Spelen afbrokkelt door besluiteloosheid en arrogantie'', aldus Leavitt.

Volgens sommigen dient Leavitt de hand in eigen boezem te steken. Hoewel hij ontkent enige kennis te hebben van misstanden, overdadige giften of buitensporige diensten waarmee Salt Lake zijn IOC-gasten en hun familie onthaalde, was hij altijd aanwezig bij ontvangsten, recepties en uitjes. ,,Ik geloof niet dat Leavitt pas onlangs heeft gehoord over corruptie bij SLOC'', aldus een briefschrijver in The Salt Lake City Tribune. ,,Het was zijn verantwoordelijkheid te weten wat er aan de hand was.'' De econoom Thayne Robson van Utah State University sluit zich daar deels bij aan: ,,Iedereen moet zich nu afvragen wat hij wist en indien hij van niets wist - óf hij ervan had moeten weten.''

Of het tot de taken van Romney behoort om dat uit te zoeken is onwaarschijnlijk. Romney zelf staat in elk geval boven elke verdenking. Hij is lid van de Mormonenkerk en zelfs lekenpriester in Massachusetts. Romney verdient de kost door het redden van noodlijdende bedrijven. Het meest recente project van zijn bedrijf, Bain Capital, is Domino's Pizza.

Romney is een Republikein en was in 1994 kandidaat voor een Senaatszetel. Hij stond toen tegenover Edward Kennedy en verloor die verkiezingen. Dat kwam vooral door een debat waarin Romney vraagtekens zette bij de inzet van Kennedy. Die kaatste de bal terug en zei op veelbetekenende toon tegen de miljonair: ,,De familie Kennedy is nooit in de politiek gegaan om rijk te worden.''