Ramsj

Catalina de Erauso: Lieutenant nun. Memoir of a Basque. Gebonden, Beacon Press 1996, van ƒ41,85 voor ƒ13,50. Scheltema Holkema Vermeulen Amsterdam.

De stormachtige autobiografie van Catalina de Erauso: geboren in 1585, op veertienjarige leeftijd ontsnapt uit een Baskisch nonnenklooster en vervolgens – verkleed als man – in dienst getreden van het Spaanse leger waarmee ze in 1603 afreist naar Zuid-Amerika. Nadat ze betrokken is geraakt bij een moord, vlucht ze naar de hooglanden van de Andes om daar als gevreesde `gambler and killer' een nieuw bestaan op te bouwen. Het grondige voorwoord is van Marjorie Garber.

Jacobine E. Huisken en Friso Lammertse: Koninklijke geschenken. Ingenaaid, Stichting Koninklijk Paleis te Amsterdam 1988, van ƒ29,90 voor ƒ12,50. Steven Sterk, Servetstraat 3 Utrecht.

Mooie catalogus over de geschenken die werden aangeboden bij het huwelijk van koningin Wilhelmina en prins Hendrik in 1901, en bij de geboorte van Juliana in 1909. Het was net de tijd waarin de oude, traditionele neo-stijlen concurrentie kregen van de `Nieuwe kunst' (met mannen als Lion Cachet en De Bazel), en dat weerspiegelt zich in de geschenken. Zo moest de `koninklijke wieg' die de vrouwen van Zuid-Holland aanboden – een mormeltje in Louis XVI-stijl – het opnemen tegen de prachtige, majestueuze wieg die De Bazel ontwierp namens `de dames van Amsterdam'.

Pieter-Paul van Laake: Fietstochten in de Meierij van 's-Hertogenbosch en wijde omgeving. Boekje met vier stafkaarten in plastic map, uitgeverij Dwarsstap 1991, van ƒ24,90 voor ƒ12,50, Steven Sterk.

Boekje met zestien, nauwkeurig beschreven fietstochten door de Meierij, elk weer onderverdeeld in drie en soms zelfs vier categorieën (oplopend in kilometers). Enige training vooraf is allerminst overbodig, want de gemiddelde tocht telt toch al gauw zo'n zestig kilometer, met als uitschieter de `Leerdamtocht' die de fietser pas na 102 lange kilometers bij het NS-station van 's-Hertogenbosch aflevert. De kaarten (uit 1991) kunnen hier en daar verouderd zijn. Ook andere fietsmapjes liggen bij Steven Sterk in de ramsj: Breda en wijde omgeving, Dordrecht en wijde omgeving, Twente en Zuid-Limburg. Van ƒ24,90 voor ƒ12,50.

Primo Levi: Zo niet nu, wanneer dan? Paperback, Meulenhoff 1991, van ƒ45,– voor ƒ17,50. Het Martyrium.

`Een avontuurlijk verhaal waarin historische feiten en ervaringen, dromen en fantasieën van de schrijver worden verweven tot een moderne Jiddische legende', aldus de flaptekst van deze eerste roman van Levi (1919-1987). Het is het spannende relaas van een groep jonge joodse partizanen, afkomstig uit de getto's van Oost-Europa, die zich vechtend een weg banen door bezet Europa – van Valoejets naar Milaan – met als uiteindelijk doel de overtocht naar Palestina/Israel.

James F. Jereb: Arts & Crafts of Morocco. Ingenaaid, Chronicle Books 1995, van ƒ59,55 voor ƒ26,95. Nayler & Co, Denneweg 25B, Den Haag.

Fraai geïllustreerd boek over de toegepaste kunsten in Marokko: textiel, tapijten, keramiek, juwelen, lederwerk etc. De tekst is primair gericht op de kunstvoorwerpen en de vaak eeuwenoude technieken waarmee die vervaardigd worden, maar daarnaast komt de lezer heel wat te weten over de geschiedenis van het land, en het culturele leven met zijn zowel Moorse en islamitische, als puur Afrikaanse wortels.

Martin Parr: The last resort. Photographs of New Brighton. Gebonden, Dewi Lewis 1986, van ƒ99,50 voor ƒ49,50. Van Gennep.

De badplaats New Brighton (vlakbij Liverpool) beleefde zijn hoogtijdagen in de Victoriaanse tijd, vakantieoord bij uitstek als het toen was voor de gegoede Britse burgerij. Honderd jaar later – zo laten de foto's van Parr zien – zijn de inmiddels sterk vervallen en vervuilde promenades in bezit genomen door een compleet andere bevolkingsgroep: de verpauperde arbeidersklasse van Liverpool die daar, te midden van `bingo parlours', speelhallen en snackbars, hun karige vakantiegeld spenderen. Indringende portretten.

R.H. van den Hoofdakker: De mens als speelgoed. Paperback, Kosmos 1995, van ƒ34,90 voor ƒ9,95. Het Martyrium.

Helder geschreven bundel over `de mogelijkheden en onmogelijkheden van de psychiatrie', deels gevuld met een selectie die Van den Hoofdakker (de dichter Rutger Kopland) maakte uit zijn Het bolwerk van de beterweters en Een pil voor doornroosje. Leidraad is de opvatting dat afwijkend menselijk gedrag ook wordt veroorzaakt door omgevingsfactoren en ingrijpende gebeurtenissen, en dus niet alleen te herleiden valt tot een verstoorde hersenactiviteit (die met een paar simpele pilletjes weer hersteld kan worden).

Annemarie Weyl Carr & Laurence J. Morrocco: A Byzantine masterpiece recovered. Gebonden, University of Texas Press 1991, van ƒ84,50 voor ƒ39,90. De Boekenmarkt, Oude Molstraat 32, Den Haag.

Het verslag van de lijdensweg van twee dertiende-eeuwse Cypriotische fresco's. Kort na de Turkse invasie van Cyprus (1974) werden ze ontvreemd uit een kerkje bij Lysi, in stukken gezaagd en op de illegale kunstmarkt te koop aangeboden. Op het laatste moment werden ze evenwel gered door kunstexpert Bertrand Davezac – die zichzelf daarvoor in de introductie van het boek breedvoerig mag bedanken – waarna de Menil Foundation voor een schitterende restauratie zorgde.