Ondoorzichtig Philips

BIJ PHILIPS begint zich een vast patroon te ontwikkelen. Aller ogen zijn gericht op de nieuwe topman, drastische maatregelen worden aangekondigd, het mes wordt nog eens in de organisatie gezet en het optimisme bij het elektronicaconcern leeft weer op. Maar na één jaar van verbetering blijkt, zowel bij Jan Timmer als bij de huidige president Cor Boonstra, de toverformule al te zijn uitgewerkt.

Ook 1998 heeft Philips niet gebracht wat het had verwacht. Ondanks de uitverkoop van 25 grotere (PolyGram) en kleinere onderdelen moet Boonstra constateren dat de helft van de divisies in de rode cijfers is beland. Alleen de chips en de lampen leveren nog een fraai resultaat op. Slechts op de activiteiten in Europa werd het laatste kwartaal geld verdiend.

En het rommelt weer in de top. Voormalig Unilever-president Floris Maljers, die de laatste jaren een bijzonder actieve rol binnen het concern heeft vervuld, trekt zich onverwachts terug als president-commissaris. Pikant is dat juist deze functie in 1997 tot een groot conflict in de top van Philips leidde. Zoals de traditie bij Philips bepaalde, zou Timmer, de scheidende president, het voorzitterschap van de commissarissen overnemen, maar Boonstra maakte samen met Maljers aan die gewoonte een eind. Timmer verliet daarop gedesillusioneerd het concern. Een verklaring van Philips voor Maljers' vertrek blijft uit, de termijn van de voorzitter zou pas in 2001 aflopen. Nu de opvolging van Boonstra weer op de agenda staat, krijgt de buitenwereld alle kans op speculaties.

HET ELEKTRONICACONCERN zelf wekt op hetzelfde moment de indruk dat alles naar wens gaat. ,,Hoewel we teleurgesteld zijn over de cijfers is alles in lijn met onze strategie op lange termijn. We doen wat we beloofd hadden'', becommentarieerde Boonstra de resultaten gisteren ongekend lankmoedig. De mening van de vakbonden staat daar diametraal tegenover. In harde bewoordingen spreken zij van `ronduit slechte resultaten'. Volgens de bonden is de situatie nauwelijks beter dan die onder Timmer. In één aspect van hun kritiek hebben ze het gelijk zeker aan hun kant: boekhoudkundige voorzieningen benemen grotendeels het zicht op de echte resultaten.

Duidelijk is wel dat de huidige problemen groot zijn. De mobiele telefoons leverden vorig jaar een verlies op van een miljard gulden en wanneer eindelijk quitte wordt gedraaid in deze markt is onduidelijk. Verder veroorzaakt de harde concurrentie in de elektronicawereld prijsdalingen van jaarlijks zestien procent, terwijl de sector toch al hard wordt geraakt door de financiële crisis in de wereld.

Dat uitgerekend de belangrijkste coach van Boonstra, Maljers, in deze moeilijke periode vertrekt, is een slecht teken. Zeker nu de Philips-president niet bereid blijkt tot zelfkritiek.