Foto rouwende vrouw winnaar World Press

De World Press Photo of the Year 1998 is gewonnen door de Amerikaanse fotografe Dayna Smith, verbonden aan The Washington Post. De internationale competitie voor fotojournalistiek werd voor de 42ste keer georganiseerd door de in Amsterdam gevestigde stichting en is de meest prestigieuze in zijn soort. Een internationale jury van negen fotografen en fotoredacteuren, onder voorzitterschap van de Amerikaanse fotograaf David Burnett, beoordeelde deze week in totaal 36.837 inzendingen, afkomstig van 3.733 fotografen uit 116 landen. Er werden prijzen uitgereikt in negen categorieën, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen enkele foto's (singles) en reportages (stories). Elk van deze achttien categorieën kent een eerste, tweede en derde prijs. De winnende foto van Smith werd gekozen uit alle categorieën en is tevens de singles-winnaar in de categorie People in the News.

De World Press Photo of the Year wordt geacht twee elementen te verenigen: journalistiek belang en visuele kracht. Bij de afweging tussen deze twee criteria heeft de jury in eerste instantie gekeken naar het laatste, aldus het Nederlandse jurylid Peter Dejong, verbonden aan The Associated Press. Ook al is de oorlog in Kosovo als onderwerp representatief voor het nieuws in 1998, foto's over de Balkan-crisis waren om die reden niet bij voorbaat favoriet. Andere onderwerpen die tot het laatst in aanmerking kwamen waren bijvoorbeeld nucleaire vervuiling in Rusland en vrouwenmishandeling in Bangladesh. Dejong is tevreden over de nieuwe wijze van jureren, waarbij ex-juryleden een eerste selectie maken. Het liet meer ruimte voor de, volgens Dejong op hoog niveau en zonder bitterheid gevoerde, discussies.

Rouwende vrouwen vallen opmerkelijk vaak in de prijzen bij fotocompetities. De winnende foto van 1998 vertoont veel overeenkomst met die van 1997, van de Algerijnse fotograaf Hocine. Ook in die foto fungeerde een rouwende vrouw als samengebalde verbeelding van (burger)oorlogsleed. De Balkan-oorlog leidde al eerder tot schilderachtige taferelen van rouwenden rond de baar van geliefden. Mantegna en Caravaggio zijn in de foto van Dayna Smith iets verder weg vanwege het zwart-wit, maar opnieuw is gekozen voor een tijdloos blijk van compassie temidden van barbarij.

Dejong, anticiperend op de mogelijke kritiek: ,,Inderdaad, wéér een troostfoto, maar voorgangers tellen niet als je moet kiezen. Naast de concurrerende foto's bleek deze de sterkste en dan vervallen de afgeleide motieven om het niet te doen.''

Het conflict in Kosovo is met vier foto's het sterkst vertegenwoordigd onder de winnaars. Met drie foto's zijn de rellen in Jakarta prominent aanwezig, opvallend is de hoge score uit Zuid-Afrika (twee van de drie foto's komen uit The Star, de krant waar jurylid Robin Comley werkt als fotoredacteur). De eerste prijs in de categorie Spot News (singles) ging naar Kim Jae-Young, met een foto van de agenten die bij een ontruiming in Seoul uit een kraan vallen. In dezelfde categorie ging de prijs voor de beste reportage naar Eyal Warshavsky, met een steniging in Israël. De enige Nederlander die in de prijzen viel was Floris Leeuwenberg met een tweede prijs in de categorie Science and Technology voor zijn serie over een bevalling onder water.

Prijsuitreiking 19/4, Nieuwe Kerk, Amsterdam. Vanaf 20/4 expositie aldaar van winnende foto's en van werk van Dayna Smith.