Starr verdacht van liegen

Terwijl de Amerikaanse Senaat aanstuurt op vrijspraak van president Clinton in het impeachment-proces, heeft het ministerie van Justitie besloten om een onderzoek in te stellen naar de onafhankelijke aanklager Kenneth Starr. Dat onderzoek kan leiden tot Starrs afzetting, als aanwijzingen kloppen dat hij in de Lewinsky-zaak de richtlijnen van Justitie heeft overtreden.

Voor de tweede achtereenvolgende dag kwam de Senaat gisteren achter gesloten deuren bijeen, om te bespreken of de aanklachten in het impeachment-proces afzetting van de president rechtvaardigen. De broze eenheid van de Republikeinse meerderheid viel uiteen toen drie Republikeinen alvast in het openbaar verklaarden dat ze voor vrijspraak stemmen.

De stemming zal vanavond of morgen worden gehouden, en het lijkt uitgesloten dat het vereiste aantal van 67 senatoren voor afzetting zal stemmen. Democraten zinspelen er zelfs op dat er geen eenvoudige meerderheid van 51 stemmen is om Clinton schuldig te bevinden. Vooral de aanklacht van meineed is voor een aantal van de 55 Republikeinen (en vrijwel alle 45 Democraten) onvoldoende bewezen.

Obstructie van de rechtsgang zou een grotere kans maken op 51 stemmen – een grens die geen juridisch belang heeft, maar politiek van betekenis kan zijn. Als geen van beide impeachment-artikelen een meerderheid haalt, kunnen de Democraten en het Witte Huis dat aanvoeren als bewijs dat het nooit tot een proces had moeten komen.

President Clinton is volgens The New York Times zo woedend over zijn impeachment, dat hij een groot offensief tegen zijn politieke vijanden voorbereidt. Hij zou alles op alles willen zetten om het Huis van Afgevaardigden in het jaar 2000 voor de Democraten terug te winnen. Dat zou de president als ,,een persoonlijke kruistocht'' zien, waarmee hij zijn plaats in de geschiedenis weer wat kan oppoetsen.

Om de verkiezingskas van zijn partij te spekken, heeft hij al toegezegd om in negen steden bijeenkomsten voor het inzamelen van geld bij te wonen.

Het besluit van Justitie om Kenneth Starr aan een officieel onderzoek te onderwerpen, richt zich volgens The New York Times in de eerste plaats op aanwijzingen dat Robert Rosenzweig, een medewerker van Starr, meerdere gesprekken had met advocaat Jerome Marcus, die werk verrichtte voor de raadslieden van Paula Jones. Dat zou zijn gebeurd in de weken voordat minister van Justitie Janet Reno de onafhankelijke aanklager permissie had gegeven om zijn werkterrein uit te breiden tot de affaire-Lewinsky. Dergelijke contacten onderbouwen de kritiek van de Democraten dat aanklager Starr in overleg met de Jones-advocaten een val voor Clinton heeft opgezet. Starr heeft steeds ontkend dat er contacten zijn geweest, ook tegenover Justitie.

In de Senaat lijken de kansen snel af te nemen dat er na afsluiting van het impeachment-proces nog een motie in stemming wordt gebracht om Clinton te berispen. Zowel onder de Democraten als de Republikeinen bestaan daartegen bezwaren. Veel Republikeinen geloven dat een berisping in strijd is met de grondwet en met de scheiding der machten, de hoeksteen van het Amerikaanse politieke systeem. Bovendien beschouwen ze een berisping als een slap excuus voor de Democraten, die Clinton niet willen afzetten maar toch aan hun kiezers willen laten zien dat ze zijn gedrag afkeuren. Sommige Democraten vinden dat Clinton al genoeg gestraft is en zijn daarom tegen berisping. Als alternatief wordt ook gedacht aan het schrijven van een brief aan Clinton, te ondertekenen door zoveel mogelijk senatoren, waarin zijn gedrag scherp wordt veroordeeld.

De Republikeinen die zich gisteren al tegen veroordeling uitspraken zijn alle drie van de gematigde vleugel en afkomstig uit het noord-oosten van het land. Het gaat om Arlen Specter van Pennsylvania, John Chafee van Rhode Island en James Jefford van Vermont.

Ook in deze late fase van het proces blijven sommige Republikeinen nog zoeken naar nieuw belastend materiaal tegen de president. Onbevestigde berichten als zou er een bandopnamesysteem bestaan waarmee telefoongesprekken in het Witte Huis worden opgenomen, leidden dinsdag bij de aanklagers van de president even tot de hoop dat de veelbesproken telefoongesprekken tussen Clinton en Monica Lewinsky mogelijk zijn vastgelegd op de band.

Trent Lott, de leider van de Republikeinse meerderheid in de Senaat, stuurde dinsdag een brief aan Kenneth Starr om zijn aandacht te vragen voor de geruchten over een dergelijk systeem. Lott wil overigens niet dat het proces hierdoor verder vertraagd wordt.