Dalstra wil verzoening met Rob Scholte

Het was niet toevallig dat dichter en kunstenaar Koos Dalstra zijn nieuwe boek Vienna-Beha juist gisteren presenteerde. Het was namelijk precies vier jaar geleden dat zijn oude vriend Rob Scholte hem er op een persconferentie van beschuldigde verantwoordelijk te zijn voor de nog altijd niet opgeloste aanslag in 1994 waarbij Scholte beide benen verloor. ,,Hoewel het moeilijk is, vergeef ik hem dit'', zei Dalstra gisteren tegen vrienden en verslaggevers in het Stedelijk Museum in Amsterdam. En vervolgens richtte hij zich tot Scholte – overigens niet aanwezig – met een verzoek tot verzoening. ,,Mocht je niet tot vrede bereid zijn, dan daag ik, Koos Dalstra, je uit tot een duel, op de termijn van een maand.'' Als inzet stelde Dalstra een doos havana's met inhoud voor.

De aanslag op Scholte vormt een van de vele onderwerpen en complottheorieën van Koos Dalstra's boek. Vienna-Beha is een autobiografie, een schelmenroman, een catalogus en een kunstenaarsboek in één. Het verenigt gedichten van de Rus Prigov met Dalstra's dagboekfragmenten, beschrijvingen van kunstprojecten en jeugdherinneringen, met als rode draad de lotgevallen van de kunstenaar Bas Jan Ader.

Ader vertrok in 1975 vanuit de Verenigde Staten voor een solozeiltocht over de Atlantische Oceaan, maar kwam nooit op zijn doel, het Engelse Cornwall, aan. Zijn boot `Ocean Wave' werd negen maanden na vertrek gevonden door Spaanse vissers en overgedragen aan de politie van La Coruña. Het wrak verdween echter kort na de vondst uit de havenloods waar het was opgeslagen. Dalstra, opgeleid als criminoloog, beschrijft in het boek zijn artistieke speurtocht naar de toedracht van het zeilongeluk en ontvouwt verschillende complottheorieën.

Zo zou Ader zijn overgestapt op een Russische olietanker of wellicht op zee ontvoerd zijn en zich nu in Moskou ophouden. Dalstra volgt de verschillende aanwijzingen en belandt in 1993 in de Russische hoofdstad, waar hij op zoek gaat naar de rode Porsche van Ader die de kunstenaar in Los Angeles gebruikte om op Sunset Boulevard meisjes op te pikken.

Dalstra maakt grote sprongen in de tijd, laat verhaallijnen door elkaar lopen en verbindt onverwachte gebeurtenissen op een onlogische manier met elkaar. Zo ziet Dalstra in Moskou daadwerkelijk een rode Porsche voorbijrijden, alleen vervoert deze niet Bas Jan Ader maar Michael Jackson, die in de stad is voor een concert.

In het Stedelijk Museum las Dalstra een manifest voor met een tiental stellingen. Hierin sprak hij zijn excuses uit over de vele zetfouten in het boek, waarin vooral kunstenaarsnamen al dan niet met opzet verkeerd zijn gespeld. Een andere spreker gisteren was oud-hoogleraar en publicist Pim Fortuyn, studiegenoot van Dalstra in Groningen. Hij zei dat hij weinig van Vienna-Beha begrepen had.