Vernietigend rapport over wapenaffaire

De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Robin Cook, heeft gisteren vernietigende kritiek gekregen op de manier waarop zijn ambtenaren omstreden wapenleveranties aan Sierra Leone hebben behandeld.

Volgens een gisteren openbaar gemaakt rapport heerst op Cooks ministerie ,,incompetentie tot op het hoogste niveau'' en hebben ambtenaren ,,op weerzinwekkende wijze'' hun plicht verzaakt hun minister in te lichten over de zogeheten Arms to Africa-affaire. Cook liep daardoor ,,het risico het parlement te misleiden'', aldus het rapport, opgesteld door de Lagerhuiscommissie voor Buitenlandse Zaken, die in meerderheid bestaat uit vertegenwoordigers van Labour, de regeringspartij.

Het onderzoek vloeit voort uit een reeks onthullingen, vorig jaar, over wapenleveranties aan de in mei 1997 door rebellen verdreven president van Sierra Leone, Achmed Tejan Kabbah. De leveranties, in strijd met een VN-embargo, liepen via een huurlingenorganisatie in Londen, Sandline, die beweerde te hebben gehandeld met goedkeuring van de Britse regering.

De affaire beschadigde de `ethische' buitenlandse politiek die Cook zei te willen voeren. Premier Blair voerde destijds aan dat het ging om steun aan een democratisch gekozen regering. Het rapport komt temidden van nieuwe gevechten in Sierra Leone, een voormalig Brits protectoraat. De Britse marine helpt vanuit de kustwateren met de evacuatie van vluchtelingen.

Premier Blair noemde het rapport gisteren ,,unfair'' tegenover ambtenaren die ,,onder moeilijke omstandigheden excellent werk'' doen. Ondanks eerdere kritiek van een onafhankelijke onderzoekscommissie op de West-Afrika-desk van Cooks ministerie, hebben de betrokken ambtenaren promotie gekregen.

,,Het ministerie dat er prat op gaat een Rolls-Royce te zijn, blijkt een oude rammelbak zodra je de motorkap open doet'', zei de voorzitter van de commissie, Labour-parlementariër en oud-diplomaat Donald Anderson, gisteren. Het onderzoek legt de vinger op een reeks ,,fouten'', gevallen van ,,mismanagement'' en ,,mislukte communicatie''. Het zegt echter geen ,,absolute zekerheid'' te hebben dat het ministerie de leveringen goedkeurde.

Het rapport kritiseert Cook wegens zijn aanvankelijke weigering documenten vrij te geven, maar het vraagt niet om zijn aftreden, noch om dat van de hoogste betrokken ambtenaar, Sir John Kerr, die een maand wachtte met het inlichten van zijn minister.

Conservatieve leden van de Lagerhuiscommissie weigerden het rapport te tekenen. Zij vinden dat het stuk Cook ,,witwast''. Tory-buitenlandwoordvoerder Howard eiste gisteren Cooks aftreden. Cook hamerde in zijn eigen oppositietijd op de ministeriële verantwoordelijkheid voor fouten van ambtenaren, aldus Howard.