Onderzoek naar speciale positie El Al

De ministeries van Defensie en Justitie onderzoeken of de Israelische luchtvaartmaatschappij El Al een speciale positie heeft op Nederlandse vliegvelden en, zo ja, op welke vroegere afspraken zo'n positie dan berust.

Dit heeft een woordvoerder van Defensie vanmorgen bevestigd. Ook de militaire vliegvelden worden in het onderzoek betrokken. Vorige week vrijdag ontkende premier Kok na de wekelijkse ministerraad vierkant dat El Al op Schiphol een speciale positie heeft. ,,Er wordt een heleboel gefantaseerd over die bijzondere positie. Ik heb absoluut geen bevestiging dat El Al over een zodanige positie zou beschikken (...)'', zei hij toen.

De verwarring over de inhoud van de lading van het El Al-toestel dat in 1992 op de Bijlmer neerstortte is intussen verder toegenomen. De enquêtecommissie Bijlmerramp, die de toedracht van de ramp namens de Tweede Kamer onderzoekt, werd vanmorgen weer geconfronteerd met nieuwe gegevens, die op het eerste gezicht diametraal tegenover elkaar lijken te staan.

Bij de Amsterdamse politie is, zo maakte de commissie bekend, al op de avond van de ramp om twee minuten over acht een telefoontje binnengekomen van de rijkspolitie op Schiphol met de mededeling dat de lading geen explosieven maar wel andere gevaarlijke stoffen bevatte. Het hoofd van de brandweer, C. te Boekhorst, verklaarde evenwel dat zijn dienst later op de avond van de ramp op de plek van het ongeluk metingen had verricht naar giftige gassen. Hieruit bleek volgens hem dat er geen gevaar voor de gezondheid bestond. Tot half twee 's nachts zijn er in overleg met de Rijksluchtvaartdienst metingen gedaan naar radioactieve straling.

Ondanks de ontkenning van premier Kok hebben de ministers De Grave (Defensie) en Korthals (Justitie) opdracht gegeven om een inventarisatie te maken of er met El Al voor Schiphol of andere Nederlandse vliegvelden speciale afspraken bestaan, bijvoorbeeld over doorvoer van wapens en munitie. Die opdracht is volgens de woordvoerder van Defensie gegeven nadat er zaterdag jongstleden opnieuw berichten in de media waren verschenen over de aanwezigheid van geheimzinnige ,,mannen in het wit'' in de Bijlmer na de ramp. ,,De vraag of er zulke mensen geweest zijn is intensief onderzocht, de uitkomst is negatief'', aldus de woordvoerder. Ook de getuigen die vanmorgen voor de commissie verschenen bleken deze bijzondere verschijningen niet te hebben opgemerkt.

Speciale afspraken over de positie van El Al op Schiphol zouden wat Defensie betreft van voor 1994 moeten zijn geweest. ,,Want de beveiliging van Schiphol is in 1994 overgenomen door de Koninklijke Marechaussee, onder verantwoordelijkheid van Justitie'', zegt de woordvoerder.

Premier Kok betreurt dat de indruk is ontstaan alsof hij al conclusies heeft getrokken over de parlementaire enquête naar de Bijlmerramp. ,,De commissie moet volop de ruimte krijgen. Het is jammer dat de atmosfeer is ontstaan als zou dat niet het geval zijn'', zo zei hij gisteren.

De fractieleiders van VVD en CDA, Dijkstal en De Hoop Scheffer, kritiseerden maandag de uitlatingen van Kok, die het vorige week na het wekelijkse kabinetsberaad ,,onvergeeflijk'' noemde dat medewerkers van de Rijksluchtvaartdienst informatie over de lading van de verongelukte E Al-Boeing ,,onder de pet'' hadden gehouden. PvdA-fractieleider Melkert deed de kritiek van Dijkstal en De Hoop Scheffer gisteren af als ,,Haagse kritiek''.

BIJLMERENQUÊTE: pagina 3