Hongarije presenteert zijn Navo-bijdrage

Het Hongaarse parlement stemde gisteren in met de toetreding van Hongarije tot de NAVO. Een dag eerder werd 's lands belangrijkste bijdrage aan het bondgenootschap in gebruik genomen.

Hongarije's eerste concrete NAVO-bijdrage ligt dertig meter onder de grond, in de rots van Veszprém. Een onopvallend gebouwtje in het centrum van die stad voert naar een stelsel van onderaardse gangen dat een `ouderwetse' sfeer ademt. Smalle doorgangen achter stalen sluisdeuren, op de grond grijze Oostbloktegels, de muren geverfd in stroperige beige tinten. De karakteristieke geur van linol.

De gewelven zijn ooit uitgehouwen door een Hongaarse bank die de rots als kluis gebruikte. Later werd hier aan het einde van de oorlog de Hongaarse koningskroon verborgen gehouden. Kort daarna nam de Hongaarse luchtmacht zijn intrek in de bunker.

De hele luchtmachttop is aanwezig als de Hongaarse minister van Defensie János Szabo het luchtcontrolesysteem officieel in werking komt zetten. Tientallen hoge officieren in grijsgroene uniformen begroeten de minister met een traditioneel `Eröt, egészséget!' (Sterkte en gezondheid!)

Kolonel Kurucz is de vader van het splinternieuwe controlesysteem. Hij brengt het gezelschap naar het heilige der heiligen, de `operations hall'. Hier staan een stuk of tien grootbeeldmonitoren met kleurige afbeeldingen van het Hongaarse luchtruim. Op de muur staat de laatste stand van zaken geprojecteerd.

Het nieuwe systeem, ASOC (Air Sovereignity Operations Center) geheten, volgt van seconde tot seconde wat er in het luchtruim gebeurt. Niet alleen in Hongarije maar ook in de omringende landen. Met financiële steun van het Amerikaanse ministerie van Defensie (6,5 miljoen dollar) en technische ondersteuning van Lockheed Martin, hebben de Hongaren naar eigen zeggen een stout staaltje verricht: ze zijn erin geslaagd om de oude Russische radarsystemen te koppelen aan de meest geavanceerde digitale NAVO-technologie.

Kurucz legt uit hoe er vroeger in de bunker gewerkt werd. De verbindingsofficieren kregen hun informatie per koptelefoon door, liepen vervolgens naar een grote glazenkaart om er in spiegelschrift aan de achterkant de laatste informatie in te tekenen. Het duurde minstens vijf minuten voor het beeld duidelijk was en dan was de vogel meestal al gevlogen. ,,Vijf minuten is veel te lang voor een klein landje als het onze'', aldus de kolonel. Aan het begin van de jaren negentig werd het luchtruim regelmatig geschonden door Joegoslavische gevechtsvliegtuigen zonder dat de Hongaarse autoriteiten veel meer konden doen dan een krachtig protest laten horen.

Met de nieuwe technologie is ogenblikkelijk duidelijk wat er aan de hand is en kunnen vliegtuigen dan wel luchtafweer in stelling gebracht worden.

Hongarije is niet het enige land dat dezer dagen verrijkt wordt met een ASOC systeem. Ook Polen en de Tsjechische republiek zullen nog voor hun toetreding tot de NAVO, begin maart, operabele systemen hebben. De drie zijn dan verbonden zijn met de luchtcontrolesystemen van de NAVO.

Hongarije is het enige nieuwe NAVO-lid dat niet direct aan andere NAVO-staten grenst, een unicum in de geschiedenis van de NAVO waarin lidstaten op het vasteland altijd één of meer gemeenschappelijke grenzen hebben gehad. Het nieuwe NAVO-lid wordt een vooruitgeschoven post van de Westerse alliantie op de grens van de Balkan en hoopt zich te ontwikkelen tot de oren en ogen van de alliantie in het hele gebied.

Hoewel er formeel geen sprake is van concurrentie tussen de toekomstige nieuwe lidstaten, hecht de Hongaarse regering van Viktor Orbán er veel aan om in dit stadium voorop te lopen. Gisteren stemde het Hongaarse parlement met overweldigende meerderheid voor de toetreding tot de NAVO. Op de handtekening van president Árpád Göncz na slechts een formaliteit heeft Hongarije daarmee de hele toetredingsprocedure afgerond. Polen en Tsjechië zullen hun formaliteiten binnenkort ook afronden, zodat de drie ministers van Buitenlandse Zaken, de Hongaar János Martonyi, de Pool Bronislaw Geremek en de Tsjech Jan Kavan, begin maart gezamenlijk de toetredingspapieren in Washington zullen kunnen afleveren bij hun collega Albright. De formele toereding zal vanaf dat moment een feit zijn.

Het Hongaarse parlement toonde zich gisteren bij opmerkelijk eensgezind. Regeringspartijen en oppositie stemden voor. De enige tegenstemmen kwamen van de extreem-rechtse Partij voor Rechtvaardigheid en Leven (MIÉP). De aanhangers van MIÉP-leider István Csurka willen dat Hongarije neutraal blijft en beroepen zich op de doelstellingen van de revolutie van 1956.