Donkere wolken boven Philips

Philips presenteert morgen jaarcijfers. De winstval zal in het vierde kwartaal enorm zijn. Analisten zien het concern inclusief een miljardenvoorziening zelfs ver in de verliezen duiken.

Financieel analisten en beleggers maken zich op voor de enorme winstdaling in het vierde kwartaal die Philips morgen zal bekendmaken. Met twee winstwaarschuwingen (één afgelopen maand en één in september vorig jaar) heeft Philips duidelijk gemaakt dat de winst uit gewone bedrijfsuitoefening (dus exclusief eenmalige baten zoals de 10,7 miljard gulden die wordt behaald met de verkoop van Polygram) over 1998 marginaal lager zal uitvallen dan het record van 2,7 miljard gulden die in 1997 werd gerealiseerd (3,3 miljard inclusief de winstbijdrage van Polygram).

Dat lijkt niet dramatisch, maar van de doelstelling van ten minste tien procent winstgroei die Boonstra bij zijn aantreden in oktober 1996 heeft gesteld blijft in elk geval weinig over. Belangrijker is dat Philips in de eerste negen maanden van dit jaar nog een aardige winstgroei heeft laten zien. Die verbetering zal het elektronicaconcern hard nodig hebben om compensatie te bieden voor de resultaten in oktober, november en december vorig jaar. Die zullen ten opzichte van 1997 zijn gedaald met ten minste 36 procent, maar veel analisten houden rekening met een nog zwaardere winstval.

Als klap op de vuurpijl zal de vorige maand aangekondigde voorziening (onder meer voor de activiteiten in zaktelefoons en de financiële crisis in Brazilië) van twee miljard de resultaten drukken. Analisten van de Nederlandse zakenbanken ABN Amro Hoare Govett en ING Barings houden rekening met een verlies van iets meer dan 900 miljoen gulden over het vierde kwartaal. Daarmee blijft er van de recordwinst over heel 1997 met een bedrag van 1,4 miljard gulden minder dan de helft over.

Het gegoochel met enorme voorzieningen beneemt vriend en vijand het zicht op de werkelijke gang van zaken bij het concern. ,,Het wordt behoorlijk onoverzichtelijk allemaal'', aldus analist E. de Graaf van ING Barings. Analist C. Kouwenbergh van ABN Amro meent dat Philips volgend jaar veel aanvullende informatie zal moet geven om beleggers en analisten inzicht te verschaffen.

Met grote belangstelling wordt uitgezien naar Philips' verwachtingen voor dit jaar. Ten opzichte van het mogelijk gehalveerde winstniveau in 1998 zal een winstgroei van tien procent nauwelijks indruk maken. Tien procent winstgroei in vergelijking met het recordresultaat van 3,3 miljard gulden in 1997 zou wel ambitieus zijn, maar daarvoor pakken zich waarschijnlijk te veel donkere wolken boven Philips samen.

Analisten voorzien dat de resultaten in de chipdivisie, Philips grote winstmotor, verder zullen teruglopen. ,,In de eerste helft van vorig jaar waren de marges exceptioneel hoog'', zegt De Graaf. ,,De kosten van investeringen die Philips lang heeft uitgesteld [tot afgelopen najaar, red.] zullen in de marges gaan doorwerken.''

Hij stelt vast dat enkele onzekere factoren, zoals de wisselvallige resultaten van het muziekbedrijf Polygram uit de resultaten zijn verdwenen. ,,Maar daarmee mis je natuurlijk ook de winstbijdragen van dat bedrijf'', zegt hij. Een vergelijkbare redenering geldt voor de ontmantelde joint venture Philips Consumer Communications (met Lucent in zaktelefoons). Met een voorziening van 1,5 miljard zullen de verliezen voorlopig zijn gestelpt. Maar, zegt De Graaf: ,,De kansen dat PCC een driver van de groei wordt zijn eveneens verkeken.''

    • Michiel van Nieuwstadt