Cd-rom adviseert over taalgebruik

Staatssecretaris Van der Ploeg (Cultuur) heeft gisteren in Den Haag het eerste exemplaar van de Taaladviesbank, een cd-rom met taaladviezen, in ontvangst genomen.

De Taaladviesbank is een soort elektronisch boek. De cd-rom bevat een inhoudsopgave, waarin de gebruiker kan zoeken naar antwoorden op zijn vragen over onder meer woordgebruik, maar ook op trefwoorden kan kijken of een probleem staat omschreven in een van de hoofdstukken. Een andere mogelijkheid is het werken in een (Windows-) tekst, waarin een moeilijke zinsnede kan worden geselecteerd. De elektronische zoekmachine van de taaldatabank zoekt dan uit of in één van de taaladviezen uitleg wordt gegeven over de gebruikte woorden.

Vanuit de Nederlandse Taalunie werd in 1993 het Taaladviesoverleg in het leven geroepen. In dit overleg waren taaladviseurs en taalkundigen van onder meer universiteiten en media uit Nederland en Vlaanderen vertegenwoordigd. Het doel was het onderzoeken van de mogelijkheden voor een databank met taaladviezen naast de al bestaande woordenboeken en spellingshulpmiddelen. Belangrijk was dat de databank zo veel mogelijk zou aansluiten op de wijze waarop mensen doorgaans taalproblemen benoemen en hoe ze zoeken naar oplossingen. ,,Antwoorden voor grammaticaproblemen zijn door de ingewikkelde terminologie vaak moeilijk te vinden'', aldus L. van Hoorde, senior-projectleider van de Nederlandse Taalunie. ,,Daarom was het zo belangrijk om de zoekstrategieën van leken te kennen. In de Taaladviesbank is het mogelijk om met drie klikken het antwoord op een vraag te krijgen.''

Na de ontwikkeling van een prototype was een kernredactie van taaladviseurs en taalkundigen verantwoordelijk voor het schrijven van de adviezen. De teksten zijn allemaal gebaseerd op die vragen en problemen die het vaakst aan taaladviesdiensten worden voorgelegd.

Na wat opstartproblemen bij de presentatie konden de aanwezige taalliefhebbers gisteren de cd-rom uitproberen. ,,De Taaladviesbank is gebaseerd op de meest gestelde taalvragen in Nederland en Vlaanderen'', aldus J. Komen, redacteur-coördinator van het project binnen de Universiteit Utrecht. Wanneer al snel blijkt dat lang niet alle grammaticale vragen worden beantwoord, benadrukt hij nog maar eens dat dit de eerste uitgave is van een serie van vijf. ,,Dit zijn de eerste vijfhonderd adviezen. Dit aantal wordt in halfjaarlijkse uitgaven met steeds 250 aanvullingen uitgebreid tot uiteindelijk 1500 taaladviezen.''

De Taaladviesbank wil geen bindend advies geven over de schrijfwijze van woorden of het formuleren van vaste uitdrukkingen. ,,Daarvoor spreken de bronnen (onder meer woordenboeken, stijlboeken en spellingsgidsen, red.) elkaar te veel tegen'', meent hoogleraar bedrijfscommunicatie C. Jansen. Daarom staat onderaan ieder advies een overzicht van de adviezen die de verschillende bronnen voor het gestelde taalprobleem geven.

Staatssecretaris Van der Ploeg (Cultuur) vergeleek de Taaladviesbank met een bank voor geldzaken. ,,Hier kunnen mensen terecht voor hun taalzaken en investeren in de eigen taal.'' Hij noemde de Taaladviesbank uniek vanwege de ,,ondubbelzinnige taaladviezen'', waar boeken vaak ,,verschillende adviezen geven''.

(Cd-rom Taaladviesbank, SDU Uitgevers, 59,00).