`Permanente gezagscrisis' bij politiekorps in het Gooi

Het kleine politiekorps Gooi en Vechtstreek is ,,een volledig gestolde organisatie'', zo blijkt uit een vernietigend onderzoek.

Korpschef P.Y. Witteveen zucht even. Ja, hij heeft het zich wel aangetrokken. De agenten van het regiokorps Gooi en Vechtstreek noemden hem autoritair, afstandelijk en met zijn communicatie te veel `top-down'. ,,Ik kan me misschien niet overal in vinden, maar je moet lering trekken uit wat in de organisatie leeft'', zegt Witteveen zacht.

Het zijn dan wel geen Rotterdamse toestanden waarbij de breuk tussen de korpschef en het personeel definitief was, maar de situatie bij het politiekorps Gooi en Vechtstreek is evengoed weinig rooskleurig, blijkt uit een onderzoek van het Centrum voor Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel (CAOP). ,,Een keihard, maar wel duidelijk rapport'', is het commentaar van voorzitter F. Giltay van de ondernemingsraad.

Gooi en Vechtstreek is een van de kleinere politiekorpsen van het land. Er werken nog geen zeshonderd politiemensen. Nadat er plannen waren gemaakt om de agenten flexibeler te gaan inzetten, kwam het vorig jaar tot een uitbarsting van het grote ongenoegen dat al lang heerste.

De ondernemingsraad vroeg Hilversums nieuwe burgemeester, E. Bakker (D66), in te grijpen. Bakker stemde toe en schakelde het CAOP in. Een jaar daarvoor was in Rotterdam een conflict tussen korpschef Brinkman en de ondernemingsraad nog uitgelopen op de val van de korpschef.

Een volledig gestolde organisatie, een te grote afstand tussen korpsleiding en agenten, slechte communicatie en geen onderling vertrouwen tussen leidinggevenden, concludeert het CAOP nu. Feitelijk was er sprake van een permanente gezagscrisis.

Korpschef Witteveen werd de laatste jaren niet goed aangestuurd door het regionaal college van burgemeesters. Maar vertrouwen van de agent in de korpsleiding was er ook nauwelijks. Een kritische houding van de agenten werd niet geaccepteerd. Witteveen zorgde voor ,,een gevoel van isolement van de basiseenheden door een sterke en afstandelijke top-down-benadering''. Op de ondernemingsraad is ook kritiek. ,,De OR ziet zijn rol ten onrechte als medebestuurder van de arbeidsorganisatie Gooi en Vechtstreek'', aldus het rapport, en heeft ,,nodeloos als remmende factor'' gewerkt.

Het rapport is hard aangekomen in de regio. Sommige betrokkenen wilden het binnenskamers houden, maar burgemeester Bakker was daar tegen. Het Gooise driehoeksoverleg (burgemeester, hoofdofficier en korpschef) en het regionaal college van burgemeesters hadden er vorige week vrijdag de eerste bespreking over. Ondanks de harde conclusies werd het vertrouwen in de korpsleiding uitgesproken. Burgemeester Bakker sprak zich na afloop mild uit over de toestand van het korps. ,,Het rapport heeft ook positieve punten.'' Zo zou de burger de afgelopen jaren weinig van de interne strubbelingen hebben gemerkt. ,,Maar er valt nog wel wat aan de kwaliteit te doen.''

Het CAOP stelt voor het aantal basiseenheden in de Gooi en Vechtstreek terug te brengen van vijf tot drie. Afgesproken is om hiervan eerst nog eens de voor- en nadelen op een rij te zetten.

Een andere aanbeveling zorgde voor commotie. Gooi en Vechtstreek zou wegens de geringe omvang meer moeten gaan samenwerken met omliggende korpsen. Op enkele terreinen (milieuonderzoek, arrestatieteams, mobiele eenheid) bestaat al samenwerking met Amsterdam. Maar volgens een bericht in Het Parool zou Bakker Amsterdam zelfs hebben verzocht om te fuseren. Dit ontkent hij in alle toonaarden. Een bron bij justitie in Amsterdam bevestigt echter dat er in de driehoek van Amsterdam wel degelijk over verdere samenwerking is gesproken na een verzoek van Bakker. Een verzoek om hulp? ,,Nee'', zegt Bakker ferm. ,,Dat zou ik nooit doen zonder medeweten van het regionaal college van burgemeesters.'' Hij zegt wel eens burgemeester Patijn van Amsterdam over de politie te hebben gesproken.

De burgemeesters, de korpsleiding en fungerend hoofdofficier J.Koerts willen Gooi en Vechtstreek zelfstandig houden. Begin jaren negentig, bij de vorming van de politieregio's, voerden de bestuurders uit de regio een felle lobby om een eigen korps te krijgen. Koerts, die namens justitie in de driehoek zit, vindt dat dit zin heeft gehad. ,,We moeten de politie dicht bij de burger en dicht bij de gemeenten houden.'' Burgemeester W. Kozijn van 's Graveland is het met hem eens. ,,Als we nu gaan discussiëren over een fusie, dan gaat het al snel weer over een provinciale politie en een landelijke FBI. Is de politie van Zaanstreek dan nog groot genoeg? En die van Flevoland? Rust, dat heeft de politie nu nodig.''