Kamerbrede stimulans voor eigen woning

De regeringsfracties werden het gisteren eens over bevordering van het eigen woningbezit. Ze krijgen steun van de oppositie.

Het leek een uitgesproken `paarse' verzoening van de klassieke tegenstellingen tussen sociaal-democraten en liberalen. Het bezit van een eigen woning is van oudsher een troetelkind van de VVD; de spreiding ervan past in de traditie van de PvdA. Toch is de stimuleringspremie voor de aankoop van een woning door mensen met een laag inkomen lange tijd inzet geweest van een politieke discussie tussen PvdA en VVD, die liep langs de klassieke ideologische lijnen.

Na wekenlang onderhandelen sloten de regeringsfracties in de Tweede gisteren een akkoord. Er komt een wetsvoorstel voor de Bevordering Eigen Woningbezit (BEW), dat door de regeringspartijen PvdA, VVD, D66 én de oppositiepartij CDA wordt ingediend. ,,Een synthese'', noemt Kamerlid Hofstra (VVD) het wetsvoorstel, dat waarschijnlijk in maart wordt behandeld: ,,Een synthese van de ideeën van PvdA met die van de VVD, en van het oorspronkelijke initiatiefswetsvoorstel met het voorstel van het kabinet.''

Het oorspronkelijke wetsvoorstel is afkomstig van de Kamerleden Duivesteijn (PvdA) en Biesheuvel (CDA) onder naam Individuele Koopbijdrage (IKB). De VVD en ook D66 blokkeerden dit plan, omdat zij het erg ,,betuttelend en bureaucratisch'' (Hofstra) vonden. In het regeerakkoord kondigde het tweede paarse kabinet aan met een eigen voorstel te komen met als resultaat de afgelopen vrijdag aangekondigde Stimuleringspremie Eigen Woningbezit (SEW) van de staatssecretarissen Remkes (Volkshuisvesting) en Vermeend (Financiën).

De SEW kon geen genade vinden in de ogen van Duivesteijn en Biesheuvel, die daarop besloten om het eens te zien worden met de fracties van VVD en D66 in de Kamer. ,,Ik zat daar natuurlijk niet aan de onderhandelingstafel, maar Duivesteijn en ik hadden precies afgesproken waar voor ons de grenzen lagen'', zegt Biesheuvel (CDA): ,,Het was voor een oppositiepartij ook aantrekkelijk om te proberen om met één regeringspartij zaken te doen, maar uiteindelijk hebben we gekozen voor de oergedachte van ons plan en niet voor het politieke spel''. De politieke discussie spitste zich toen op de duur van de regeling. Net als Remkes/Vermeend vonden VVD en D66 een regeling van vijftien jaar wel lang genoeg, omdat in de ogen van de (sociaal)-liberalen een premie bedoeld is om iemand na een steuntje in de rug uiteindelijk op eigen benen te laten staan. PvdA en CDA gaan er echter van uit dat sommigen er nooit in inkomen op vooruit gaan en langer overheidssteun nodig hebben en hielden daarom vast aan een regeling van dertig jaar, de looptijd van de hypotheeklening.

Het compromis is wat heet een ,,vijftien jaar plus''-regeling. De premie van maximaal 295 gulden maandelijks wordt vijftien jaar uitgekeerd. Wie dan de hypotheeklasten nog niet kan opbrengen krijgt het premiebedrag over de resterende vijftien jaar in een keer uitgekeerd. Met dat bedrag moet een woningbezitter de resterende hypotheekschuld (gedeeltelijk) aflossen. ,,Op die manier zijn er voldoende garanties voor mensen die geen inkomenssprong hebben gemaakt'', zegt Duivesteijn.

Wat er precies met de ideeën van het kabinet gebeurt is nog niet duidelijk. De brief van het kabinet, die premier Kok vrijdag aankondigde, was vanmorgen nog steeds niet in de Kamer aangekomen. De brief zal bij de parlementaire behandeling van het initiatiefswetsvoorstel worden meegewogen, maar hoe zwaar is lastig te taxeren. ,,Het is een brief, geen wetsvoorstel'', zegt Hofstra: ,,Ik zie het als een vraag van de regering aan de Kamer: hoe willen jullie verder? De Bevordering Eigen Woningbezit is ons antwoord.''