`Historische handdruk' in Amman

Israels president, Ezer Weizman, heeft gisteren tijdens de begrafenis van koning Hussein de hand gedrukt van Nayef Hawatmeh, de leider van het in Damascus zetelende Democratisch Front voor de Bevrijding van Palestina (DFLP).

,,Ik was verbijsterd hem te zien'', zei volgens de krant Yediot Ahronot een Israelische veiligheidsagent bij de Israelische delegatie. ,,Mij werd ingeprent hem een kogel door het hoofd te jagen en daar zie ik hem vrij rondlopen.''

Premier Benjamin Netanyahu en de minister van Buitenlandse Zaken, Ariel Sharon, hebben gisteren onmiddellijk na de `historische handdruk' in het paleis tussen Weizman en de Palestijn scherpe kritiek op de president geleverd. ,,De handen van die terrorist zijn met bloed besmeurd'', zei Sharon. ,,We moeten praten met diegenen die ons op en niet onder de aarde willen hebben'', zei Netanyahu. Sharon ergerde zich wild dat er op het gezicht van Hawatmeh na de handdruk met Weizman een triomfantelijke lach kwam.

Over de precieze toedracht van dit opmerkelijke voorval zijn uiteenlopende versies in omloop. Ahmed Tibi, de Israelisch Arabische raadgever van de Palestijnse leider Yasser Arafat, zou Hawatmeh naar de zaal hebben geleid waar de Israelische delegatie pauzeerde. De Israeliërs herkenden hem onmiddellijk.

Netanyahu stond volgens een krant van zijn stoel op om Hawatmeh te ontwijken. Daarentegen stapte Weizman (een vriend van Tibi en wellicht op de hoogte van diens manoeuvre) met uitgestoken hand op Hawatmeh af. ,,Ahlan w'sahalan'', ('welkom' in het Arabisch) klonk het. ,,U staat bij ons bekend als de man van de vrede'', zei Hawatmeh tegen Weizman. ,,Gedurende twintig jaar volgen we U al. Moge U in de naam van God vrede in het Midden-Oosten brengen.''

,,Ik vind dat we een einde moeten maken aan het Libanese probleem. U kunt op de Syrische president Assad invloed uitoefenen'', antwoordde Weizman zo hard dat de hele Israelische delegatie het gesprek kon volgen. ,,Misschien kunt U erin slagen een ontmoeting te organiseren tussen een van ons en president Assad.''

Hawatmeh zei dat hij in 1974 al over de noodzaak tot vrede met Israel en de stichting van een Palestijnse staat naast Israel sprak. Hij ontmoette toen reeds linkse Israelische vredesactivisten in het geheim. Wegens zijn afwijzing van het akkoord van Oslo tussen Israel en de Palestijnen en zijn lange staat van dienst als terrorist met bloed aan zijn handen weigert de regering Netanyahu deze Palestijnse leider tot de Palestijnse bestuursgebieden toe te laten.

President Weizman heeft de kritiek van Netanyahu en Sharon op de handdruk met Hawatmeh terzijde geschoven. ,,Je zou bijna denken dat Yasser Arafat zo'n engeltje was en zich niet met terreur bezig hield voordat hij besloot het vredespad op te gaan'', zei Weizman. ,,We moeten leren hoe vijanden tot vrienden te maken.''

Volgens de Israelische media deed de Amerikaanse president Bill Clinton gisteren een poging om een ontmoeting tussen de ex-premier Shimon Peres en de Syrische president Assad te forceren. Met Peres naast hem stevende Clinton op Assad af. Raadgevers van de Amerikaanse president kwamen echter gehaast tussenbeiden en slaagden erin de Amerikaanse president ervan te overtuigen de Syrische leider niet in verlegenheid te brengen.

Volgens radio Israel heeft Assad later tijdens een gesprek met Clinton gezegd bereid te zijn over enkele maanden (na de verkiezingen op 17 mei) het vredesoverleg met Israel te hervatten.

Het was Assads eerste verschijning op een officiële gelegenheid waar Israeliërs eveneens officieel aanwezig waren. Dat was een hele verandering voor Assad, maar ook voor de Israeliërs, zoals Elyakim Rubinstein, de Israelische procureur-generaal, erkende. ,,Ik had werkelijk het gevoel dat ik deelnam aan een verbazingswekkende gebeurtenis: ik stond een meter af van president Assad en alle leiders van de Arabische wereld'', zei hij gisteren. Nog tien jaar geleden zou een dergelijke bijeenkomst ondenkbaar zijn geweest.