Bijlmer-enquête (4)

Al eerder heb ik mij afgevraagd of de door diverse deskundigen aangewezen oorzaak voor het afvallen van de motor de werkelijke oorzaak van de ramp is geweest. Nu in de verhoren het onderhoudsaspect ter sprake is gekomen komt er toch nog een andere mogelijkheid om de hoek kijken.

In mijn functie bij een energieproductiebedrijf heb ik veel te maken met de onderhoudsaspecten van gasturbines. De motoren van 747's zijn gasturbines. Het onderhoud aan gasturbines is intensief en duur. Met name is de levensduur van de schoepen van de turbines aan strikte bedrijfsuren gekoppeld. Men moet daarbij denken aan reconditioneren of vervangen van deze schoepen bij bijvoorbeeld iedere 10.000 uren. Echter deze termijn probeert men steeds meer op te rekken omdat met zo'n revisie honderdduizenden guldens gemoeid kunnen zijn.

Ook in de elektriciteitsindustrie probeert men dit steeds op rekken. Dit heeft nog wel eens als gevolg gehad dat deze gasturbines crashen. Het crashen bestaat uit het loskomen door breuk van een turbineschoep. Hierdoor worden ook andere schoepen beschadigd, waardoor vervolgens het toerental door metaalverstikking zodanig zakt dat het vermogen terugvalt. Indien eenmaal de schoeprestanten verwerkt zijn en de gasturbine weer min of meer op toeren komt (met verminderd vermogen) geschied dit vaak met hevige trillingen veroorzaakt door de onbalans van de ontbrekende schoepen.

De pennen waarmee de motoren bij de vliegtuigen zijn opgehangen hebben waarschijnlijk ook als functie af te kunnen breken bij hevige trillingen, dit om te voorkomen dat de vleugels zouden beschadigen of afbreken.

Het zou bij de El Al-Boeing best mogelijk kunnen zijn dat motor drie reeds bij de start of het klimmen is gecrasht (dit verklaart het trage klimmen) waarna bij hevig trillen, terecht de motorpennen zijn afgebroken.