Zoveelste onvergetelijke dag Niemann

In Siste Indre (de laatste binnenbocht), een schaatscafé in de grootste winkelstraat van Hamar, besloot Gunda Niemann gisteravond laat temidden van vijftien familieleden uit Erfurt de zoveelste onvergetelijke dag in haar toch al zo rijke carrière. Voor de achtste keer in negen jaar was ze afgelopen weekeinde in het Vikingschip in het Noorse stadje 's werelds beste allroundschaatsster. Weer maakte de gedreven sportvrouw haar favorietenrol waar. ,,Nog steeds droom ik ervan te winnen en het is mooi als die dromen uitkomen.''

Op de slotafstand bij de vrouwen, de 5.000 meter, demonstreerde ze haar overmacht door in een wereldrecord (6.57,24) over de streep te glijden. Al ruimschoots voordat ze de finish had bereikt, schreeuwden Noorse en Nederlandse toeschouwers de beste schaatsster in de geschiedenis eendrachtig naar de finish. Een uur later hing om Niemanns hals een bijzondere herinnering aan het bijna anderhalve seconde aangescherpte wereldrecord: een kettinkje met een gouden Vikingschipje eraan.

De victorie van Niemann begon in 1991 ook in Hamar. Op de oude buitenbaan die nu vooral door jeugdige ijshockeyers wordt bevolkt, veroverde ze haar eerste wereldtitel allround. Eén keer werd de zegereeks onderbroken: in het olympische jaar 1994 ontbrak ze in het Amerikaanse Butte, een week voor de Spelen in Hamar. Die kregen voorrang bij Niemann en daar profiteerde de Oostenrijkse Emese Hunyady dankbaar van. In het Vikingschip kreeg de Duitse eind 1993, een paar maanden voor de Olympische Spelen, ook voor het eerst het wereldrecord op de vijf kilometer (7.13,29) te pakken. De beste tijd stond toen al zes jaar op naam van Yvonne van Gennip.

,,Het is ontzettend sterk wat zij presteert'', zei bronzen medaille-winnares Tonny de Jong na afloop vol bewondering over Niemann. Van jaloezie bij Europees kampioene De Jong was geen sprake. Louter respect was er voor de 32-jarige schaatsster uit Erfurt. ,,En het is altijd mooi om erbij te zijn als er een wereldrecord wordt gereden. Ik heb met open mond naar haar race staan kijken. Voordat ze aan de vijf kilometer begon, wist ze al dat ze wereldkampioene was en dan is het knap dat ze toch nog voor dat wereldrecord gaat. Ze is een topvrouw.''

Niemann somde de bestanddelen op van het recept voor het wereldrecord. ,,Ik had al een grote voorsprong op de anderen toen ik aan de vijf kilometer begon en daardoor kon ik ontspannen rijden. Technisch ging het goed en ik kon ook al mijn kracht weer op het ijs overbrengen.''

Nog enkele jaren gaat Niemann door met schaatsen en ze is eerzuchtig en sterk genoeg, ook mentaal, om voorlopig de sterkste te blijven. ,,Wij maken grote sprongen'', zei De Jong over de tijden die de vrouwen rijden, ,,maar zij doet dat ook. Misschien kan ik over een paar jaar wereldkampioen worden. Ik geef het in elk geval nooit op.'' De Jong miste in Hamar de supervorm waarin ze vorige maand stak in Heerenveen, waar ze voor de tweede keer in haar carrière de Europese titel veroverde. ,,Maar zelfs als ik hier de vorm van het EK zou hebben gehad, had ik Gunda nog niet kunnen verslaan. Hooguit was ik dan wat dichter bij Claudia in de buurt gebleven.''

Claudia Pechstein, met zilver de beste van de rest, heeft zich al lang neergelegd bij de hegemonie van haar landgenote. ,,Hoezo verloren? Ik ben tevreden, ik heb gewonnen! Natuurlijk is de eerste plaats de mooiste, maar ik heb wel Tonny achter me kunnen houden.'' Volmondig gaf Pechstein toe dat Niemann nog steeds een klasse apart is.'' ,,Maar de toekomst is voor ons jongere vrouwen'', zei de 26-jarige Duitse, terwijl ze met een glimlach de twee jaar jongere Tonny de Jong aankeek.

Het scheelde maar een honderdste van een seconde of het wereldrecord van Niemann was het tweede wereldrecord van het WK geweest. Op de 1.500 meter haalde Annamarie Thomas namelijk vernietigend uit, nadat ze zaterdag de 500 meter al op haar naam had geschreven. De schaatsmijl won Thomas in de onwaarschijnlijk snelle tijd van 1.56,96, eenhonderdste boven het wereldrecord dat de Duitse Anni Friesinger vorig jaar reed in Calgary, op de Olympic Oval, de snelste ijsbaan ter wereld. Met alleen de 5.000 meter nog voor de boeg bezette Thomas in het tussenklassement de derde plaats, voor Tonny de Jong. Na de vijf kilometer waren de rollen omgedraaid. Thomas eindigde als vierde en daarmee boog ze de negatieve lijn van haar vier voorgaande WK's allround om. Sinds haar eerste WK allround, in Savalen, eindigde ze respectievelijk als derde, vierde, vijfde en zevende.

Thomas, De Jong en coach Peter Mueller voegen zich nog vanavond bij de overige leden van de sprintploeg in Calgary om zich voor te bereiden op het WK sprint dat over twee weken in de Canadese stad wordt gehouden.

De overige twee vrouwen in de Nederlandse ploeg, Barbara de Loor en Renate Groenewold, waren tevreden met hun zesde en twaalfde plaats. Groenewold kon als tweedejaarslid van de kernploeg van Sijtje van der Lende tevreden terugkijken op haar WK-debuut. Voor De Loor had de zesde plek extra glans omdat ze op drie van de vier afstanden haar persoonlijk records royaal verbeterde. Ze slaagde er op de 5.000 meter niet in een snellere tijd te rijden, maar kwam op die afstand wel op het podium. Net als een dag eerder op de 3.000 meter (in een Nederlands record) werd ze derde, achter Niemann en Pechstein.

,,En het kan nog beter'', sprak een glunderende De Loor, die volgend seizoen deel wil uitmaken van een gemengde, grotere ploeg in de verwachting dat trainen met jongens prestatieverhogend werkt. Het beste bewijs daarvan levert de sprintploeg, waar de vrouwen profiteren van trainen in het kielzog van mannen als Bos, Leeuwangh en Wennemars. Met Marianne Timmer, Andrea Nuyt, Thomas en De Jong staan zij in Canada klaar om Nederland de volgende successen te bezorgen.