Hillary Clinton als popster onthaald

Hillary Clinton stal de show, gisteren bij de conferentie over bevolkingsproblemen in Den Haag. Ze bepleitte ,,veilige, legale en zeldzame'' abortus.

Alle ogen in de Prins Willem-Alexanderzaal van het Haagse congresgebouw waren zondagmiddag gericht op de deur rechts van het podium. Voor die deur stond minister van Ontwikkelingssamenwerking Evelien Herfkens onrustig te drentelen. Het hoge Amerikaanse bezoek liet ruim een uur op zich wachten, maar Hillary Clinton kreeg niettemin het onthaal van een popster.

De Amerikaanse first lady hield een toespraak op de internationale conferentie over bevolkingsvraagstukken in Den Haag. Aanvankelijk zou de presidentsvrouw vandaag een tweede toespraak houden, maar door het overlijden van de Jordaanse koning Hussein moest ze verstek laten gaan.

De first lady prees ontwikkelingsorganisaties voor hun pogingen om de groei van de wereldbevolking in te dammen. Naar verwachting zal de wereldbevolking dit jaar de zes miljard overstijgen, een verdubbeling in 40 jaar tijd. De presidentsvrouw pleitte voor een persoonlijke, menswaardige aanpak van het bevolkingsprobleem, in tegenstelling tot de traditionele aanpak waarbij overheidscontrole en dwang centraal staan. ,,In de Verenigde Staten verrichten gezondheidsorganisaties goed werk door abortus veilig, legaal én zeldzaam te maken'', zei Hillary.

Vijf jaar geleden spraken 180 deelnemers tijdens een VN-conferentie in Cairo af dat vrouwen in staat moeten worden gesteld om het eigen kindertal te bepalen en zelf het moment van zwangerschap te kiezen. Uit onderzoek blijkt dat veel vrouwen méér kinderen krijgen dan ze eigenlijk zouden willen. Het `in staat stellen' van vrouwen ('empowerment') kan door het verspreiden van condooms en anticonceptie, maar ook door het aanbieden van onderwijs, waardoor het krijgen van kinderen vaak wordt uitgesteld. Vrouwen die op latere leeftijd kinderen krijgen, willen er meestal ook minder. In Den Haag moet duidelijk worden of het Cairo-actieplan werkt. ,,Denk nooit dat jullie werk geen invloed heeft'', zei de first lady tegen de ontwikkelingsorganisaties. ,,Statistische watervallen maken minder indruk dan de ervaringen waarover jullie kunnen vertellen.'' Ze kreeg een daverend applaus.

De ontwikkelingsorganisaties hebben veel kritiek op de ontwikkelde, welvarende landen, waarvan de meeste achterlopen met het nakomen van hun financiële verplichtingen voor de uitvoering van het Cairo-actieplan. De ontwikkelingslanden nemen tweederde van het budget voor hun rekening, de ontwikkelde landen, waaronder de Verenigde Staten, hebben nog maar voor minder dan de helft aan hun verplichtingen voldaan. Hillary Clinton zweeg over deze voor haar man pijnlijke kwestie. Financiële bijdragen aan het VN-bevolkingsfonds worden geregeld geblokkeerd door de conservatieven in het Amerikaanse Congres. De Republikeinen zijn bang dat het geld wordt gebruikt voor abortus.

De Cairo-conferentie werd destijds overschaduwd door een `abortusrel', in gang gezet door het Vaticaan. De Heilige Stoel verzette zich bovendien tegen het gebruik van condooms, zelfs in anti-aids-campagnes. Bisschop Muskens zei gisteren op tv dat hij het gebruik van condooms juist bespreekbaar wil maken, gezien de ernst van het aidsprobleem in Afrika.

Hoewel de afgelopen vijf jaar actief campagne is gevoerd om het gebruik van anticonceptie te ontmoedigen, lijkt de invloed van de kerk tanende. ,,De katholieke kerk in de Filippijnen verspreidt het gerucht dat pilgebruik abortus kan veroorzaken'', zegt de Filippino Romeo Marca. ,,Maar de `gewone' katholieken trekken zich weinig aan van de stampij die bovenin de hiërarchie wordt gemaakt.'' Andere deelnemers bevestigen dat beeld: als anticonceptie beschikbaar is, gebruikt men die ook.

Het besnijden van jonge meisjes als overgangsritueel naar de volwassenheid is strafbaar gesteld in de meeste Afrikaanse landen. In Oeganda bestaat een opvallend project, waarbij stammen voorzichtig worden overgehaald om besnijdenis te vervangen door onschadelijke rituelen. ,,Je kunt meisjes bijvoorbeeld een geit of een koe geven'', zegt François Farah, geestesvader van het project. In 1996 is het aantal besnijdenissen in Oeganda met 36 procent afgenomen.