Foto's, boeken en objecten gaan verloren

De collecties en de bibliotheek van het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) dreigen verloren te gaan als er niet op korte termijn achttien miljoen gulden komt voor het beheren, conserveren en automatiseren daarvan. Vooral de historische foto's en boeken, alsook de voorwerpen van organisch materiaal lopen gevaar.

Dat blijkt uit een onderzoek van het Instituut Collectie Nederland (ICN), uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking. Dit ministerie geeft het KIT jaarlijks 28 miljoen gulden. Circa 3 miljoen daarvan gaat naar het behoud, beheer en automatisering, waarmee ongeveer 13 mensen en een restaurator in het museum zijn belast.

Het Tropenmuseum, deels voortgekomen uit het Koloniaal Museum, bezit ongeveer 115.000 objecten, ,,van ploegen tot gouden hoofddeksels'', aldus Henk Jan Gortzak, directeur Tropenmuseum. De 200.000 foto's, veelal opgeplakt in albums, worden door de slechte lijm van weleer langzaam opgevreten. Minimaal de helft stamt uit de koloniale periode, uit de tweede helft van de 19de eeuw tot circa 1948. Vooral de laatste jaren leeft de belangstelling voor het koloniale verleden sterk op. Het museum krijgt ook regelmatig foto's en albums geschonken. Om het materiaal te kunnen blijven hanteren moeten met name de kwetsbare foto's – absolute wereldtop volgens een drietal buitenlandse onderzoekers – zo snel mogelijk gedigitaliseerd worden. De bibliotheek van het instituut telt naar schatting 215.000 boeken, waarvan een flink deel verzuurt, 16.000 tijdschriftartikelen en een groot aantal brochures, kranten en kaartenverzamelingen.

,,Het onderzoek is verricht met het oog op een nieuwe financieringsovereenkomst tussen Buitenlandse Zaken en het KIT'', zegt Gortzak. ,,Wij constateren al jaren dat we onvoldoende geld krijgen en veel te weinig mensen hebben om onze taken naar behoren uit te voeren. Alleen tentoon te stellen objecten kunnen voor conservering worden behandeld.''

Uit een vervolgonderzoek op basis van het ICN-rapport is al gebleken dat de verzamelingen belangrijk genoeg zijn om te behouden. ,,Nu moeten we ons beraden of we er gezien de aard van de collecties geld in gaan stoppen'', zegt een woordvoerder van het ministerie. ,,Wellicht is het meer een zaak voor het ministerie van OC&W. Dat subsidieert ook de overige volkenkundige musea.''