Kohnstamm

Max Kohnstamm spreekt (Z 23 jan.) een mea culpa uit omdat hij zich medeverantwoordelijk acht voor een `weeffout' in de institutionele constructie van de Europese Unie. Die weeffout ziet hij in de onmogelijkheid voor het Europese Parlement individuele leden van de Europese Commissie tot aftreden te dwingen. Medeverantwoordelijk voelt hij zich omdat hij lid was van de Nederlandse delegatie die in 1950 onderhandelde over het verdrag dat tot de eerste Europese Gemeenschap, die van Kolen en Staal, leidde.

Mijns inziens treft de toenmalige onderhandelaars geen blaam! Voor het eerst in de geschiedenis werd een gezag gevestigd over een essentieel deel van de industrie van toen zes soevereine staten, die de basis voor hun bewapeningspotentie in gemeenschap brachten. Een ongehoorde revolutie en een echte `vredesbeweging'. Voor deze constructie bestonden geen staats- of volkenrechtelijke voorbeelden. Noch federale Amerikaanse noch historische, Europese, confederale structuren beantwoordden aan de behoeften van destijds. Het probleem is nl. de identificatie van regeerder met geregeerden. Binnen een natie-staat bestaat een dergelijke identificatie, maar in de nieuwe Gemeenschap was die niet zonder meer gegeven. Voor een Europese gemeenschapstaak moest een orgaan bedacht met Europese identiteit. Een collegiale Commissie als motor voor de integratie was een vondst waarvoor de onderhandelaars van destijds zich niet hoeven te schamen.

    • Oud-Ambtenaar Europese Commissie
    • Gerard Wissels