Jeroen van Merwijk chagrijnig èn grappig

In tien jaar heeft hij veel bereikt, zegt Jeroen van Merwijk. Zo heeft hij in die tijd 150 liedjes geschreven, waarvan hij er vanavond veertig zal zingen. Zijn jubileumprogramma draagt niet voor niets de ondertitel Jeroens greatest hits. Het eerste heeft hij dan al als openingsnummer ten gehore gebracht. Het bestaat uit een opsomming van neerslachtig makende zaken (`een remspoor op een vrouwenborst, een Soedanees die water morst') die bij wijze van refrein wordt afgewisseld met de verzuchting ,,Ja, ja, 't is wat.''

Van Merwijk, die wat keuvelt tussen de liedjes door en zichzelf rudimentair begeleidt op een elektrische gitaar, staat bekend als de zanger van het chagrijnige lied. De toonzetting is vaak wat vermoeid en klaaglijk, zijn stem is nasaal en hij trekt er veelal een vies gezicht bij. Dat hij niettemin heel wat vrolijkheid te weeg weet te brengen, komt door de absurde effecten die hij bereikt door de nevenschikking van groot leed en bizarre trivialiteiten. Als hij zingt dat de jaren vijftig eigenlijk best wel meevielen, vermeldt hij ter illustratie dat Lochem-Zuid toen nog niet bestond. En als hij de slagvelden van dit moment op een rij zet, bepleit hij dat er weer, net als vroeger, één oorlog tegelijk wordt uitgevochten.

Soms zitten zijn liedjes wat slordig in elkaar, maar meestal heeft Van Merwijk er hinderlagen in verwerkt waaruit telkens een onverwachte grap tevoorschijn kan komen. Hoewel daarbij ook de meligheid op de loer ligt (,,een student hoort niet in een tent / een tent dat is meer iets voor indianen / een indiaan is aan zo'n tent gewend / maar die doet vaak weer minder goed tentamen''), is zijn laconieke woordkeus verrassend genoeg. Bovendien blijkt hij af en toe ook heel goed een gaaf chanson te kunnen maken. Een eenvoudig liedje over het leven bijvoorbeeld (,,Veel is 't niet'') of een teer nummer over de talloze eigenschappen die men van zijn ouders overneemt: ,,Wat van mij ben ik?''

Jeroen van Merwijk zou, zo te zien, nog uren kunnen doorgaan. Maar dat doet hij niet, want na twee keer drie kwartier is het mooi geweest. En hij wil tot slot ook nog wat cd's verkopen.

Voorstelling: Van Merwijk werkt, door Jeroen van Merwijk. Gezien: 4/2 in De Vest, Alkmaar. Tournee t/m 17/4. Inl. (030) 231 34 16.