Een echte vriendenploeg, gedreven door motivatie

De ploeg van Bart Veldkamp is een geoliede machine. In tegenstelling tot veel van hun collega's kunnen Veldkamp (31), Marnix ten Kortenaar (28) en Vadim Sajutin (29) hun energie in het schaatsen stoppen, ook bij de WK dit weekeinde in Hamar. ,,Onze ploeg straalt rust en professionaliteit uit.''

Vadim Sajutin leeft in een andere wereld sinds hij deel uitmaakt van de ploeg van Bart Veldkamp. Vorige zomer voegde de Russische schaatser zich op verzoek van Veldkamp bij het team, waarvan ook de kleurrijke Nederlandse Oostenrijker Marnix ten Kortenaar lid is.

,,Bart zag hem helemaal naar de gallemiezen gaan in Rusland'', zegt Hans Veldkamp, de vader van Bart en coach van de ploeg. ,,De omstandigheden zijn daar slecht. En aangezien Bart een sociaal figuur is heeft hij hem erbij gehaald. Ik heb wel eens tegen hem gezegd: `Bart, kap er nou mee en denk aan jezelf'. Maar dan heeft ie weer een sponsor en wat geld, en dat doet hij het toch.''

De Russische schaatsbond legde de Moskoviet geen strobreed in de weg. Bij de bobo's is hij in eigen land niet geliefd, omdat hij vorig jaar scherpe kritiek uitte op de bond. Mede namens een aantal collega's had hij op een congres van de bond gezegd dat het tijd werd voor veranderingen, maar het was verspilde moeite. ,,Dezelfde mensen zitten er nog, er verandert niks. Ik was bijna gestopt, omdat ik geen toekomst meer zag in Rusland.''

Toen reikte Veldkamp hem de helpende hand. Sajutin spendeerde z'n laatste roebels om de eerste twee trainingskampen, in de zomer van vorig jaar in Noorwegen en Frankrijk, te bekostigen. Vlak daarna besloten de sponsors van de ploeg de Rus financieel te ondersteunen. ,,Mijn leven is veranderd'', zegt Sajutin, die in Nederland woont bij Conrad Alleblas, de manager van de ploeg. Sajutins vrouw, schaatsster Svetlana Bazjanova, woont nu ook in Nederland en geeft schaatsles op de Jaap Eden-baan in Amsterdam.

Niet langer hoeft Sajutin zijn inschrijvingen, vluchten, administratie en hotelreserveringen te regelen. ,,Dat hebben wij hem uit handen genomen'', zegt Alleblas, ,,zodat hij zich kan concentreren op het schaatsen.'' Het gaat te ver om de Rus als een kloon van Veldkamp te betitelen, maar zijn stijl verraadt de invloed van Veldkamp. Alleblas: ,,Als een Veldkamp-replica gaat hij over 't ijs. Zijn grote winst is dat hij nu met zijn heupen schaatst, zoals Bart dat ook doet. Marnix is meer een krachtrijder.''

Ten Kortenaar prijst de instelling van Sajutin, die in Hamar een concurrent is van Veldkamp. ,,Het is niet zo dat hij ons eraf wil rijden, hij wil zelf zo hard mogelijk. Hij rijdt alleen maar tegen de klok en dat is iets wat je vooral bij oudere schaatsers ziet.'' Sajutin maakte dit seizoen al zoveel progressie dat hij zichzelf een goede kans geeft ooit nog wereldkampioen te worden. ,,Bij de WK kan hij op het podium komen'', vult Veldkamp hem aan.

Met zijn vertrek uit de kernploeg legde Veldkamp in 1995 het fundament voor wat nu een hechte ploeg is. Begeleid door zijn vader, eigenaar van een wasserette in Den Haag, en fysiotherapeut Jur Jonkhoff, besloot de olympisch kampioen van 1992 drie jaar later als `schaatsbelg' verder te gaan. Belangrijkste drijfveer was de jaarlijks zo energieverslindende selectie in Nederland om zich voor grote toernooien te plaatsen. In de kernploeg vulde Gianni Romme de vacature op die door het vertrek van Veldkamp was ontstaan.

Alleblas kwam nog datzelfde jaar als trainer/manager bij de ploeg, Ten Kortenaar, die in 1995 was gestopt met schaatsen, kwam in de zomer van '96. ,,Ik probeerde het eerst alleen, maar dat ging niet'', zegt Veldkamp. ,,Je hebt toch behoefte aan sociaal contact. Marnix leek me de geschikte man om erbij te hebben.''

Het was Veldkamp die Ten Kortenaar adviseerde voor Oostenrijk te gaan rijden. ,,Hadschieff had mij dat wel eens aangeraden, omdat ze daar geen goeie schaatsers hebben.'' Veldkamp was bereid om een jaar lang de onkosten van Ten Kortenaar te betalen, maar al snel ontfermden de sponsors van de ploeg zich ook over de chemiestudent.

Ten Kortenaar is de clown en de filosoof van de ploeg. Hij schreef onlangs een autobiografische schaatsroman, `Op weg naar het licht', waarvan er ongeveer 8.000 zijn verkocht. ,,Zelfs de Japanse schaatsers willen het hebben, ook al kunnen ze er geen letter van lezen'', zegt Sajutin in het Engels, afgewisseld met een enkel Nederlands woord.

Bovenal is de ploeg-Veldkamp een vriendenploeg, een team zonder hierarchie waarin Veldkamp als een soort natuurlijke leider zonodig knopen doorhakt. Veldkamp, Ten Kortenaar, Alleblas en de nieuwe trainer Pascal Vergeer kennen elkaar al uit de tijd dat ze nog als jongetjes op het ijs stonden. Allemaal zaten ze bij Hans Veldkamp in de juniorenselectie van Zuid-Holland. Hans Veldkamp is coach-op-afstand. Trainingskampen mijdt hij, uitsluitend bij wedstrijden begeleidt hij de ploeg.

,,Ik ben geslaagd als trainer als ik mezelf overbodig heb gemaakt'', zegt Veldkamp, die zijn zoon al vroeg leerde wat zelfstandigheid is. Op zijn elfde kon Bart al schaatsen slijpen, terwijl andere vaders hun zoons dat werk uit handen namen. En dan is er nog de moeder van Bart, die met haar kennis van de `orthomoleculaire voedingsleer' het team van voedingsadviezen voorziet. Ten Kortenaar: ,,Alle mensen in onze ploeg hebben hart voor de sport. Dat klinkt als een cliché, maar je komt het in de sport zo vaak anders tegen. Deze ploeg wordt ook niet gedreven door geld, maar door motivatie.'' Sajutin: ,,Sinds augustus zijn we bijna onafgebroken bij elkaar. Als mensen zo lang samen zijn, leidt dat meestal tot irritaties. Bij ons gaat het goed.'' Ten Kortenaar: ,,Misschien moeten we trouwen.'' Dan weer serieus: ,,Wij kunnen alles tegen elkaar zeggen, weten wat we aan elkaar hebben. We genieten in deze ploeg. Het is eigenlijk net één grote vakantie.''

Hoewel Veldkamp nog steeds eigen middelen investeert, wordt de ploeg steeds professioneler. Alleblas gaat sinds kort niet meer door het leven als trainer/manager. De tijd dat hij tijdens lactaatmetingen sponsors aan de telefoon had, is voorbij. Alleblas kan zich vanuit een riant kantoor in Rotterdam fulltime aan het management van de ploeg wijden.

Nog één (buitenlandse) schaatser heeft de ploeg op het oog. ,,Het is geen must om de ploeg groter te maken'', zegt Alleblas. ,,Met deze twee schaatsers kan Bart het goed vinden en wil hij doorgaan tot aan de Spelen. Bovendien kan elke verandering verstorend werken.'' Alleblas maakt de balans op. ,,Bart presteert heel goed, we verzorgen voor de sponsors een goeie exposure en er is rust in de ploeg. Bart hoeft er alleen maar voor te zorgen dat hij z'n schaatsen meeneemt en weet hoe laat de wedstrijden beginnen. Verder moet hij niks aan z'n hoofd hebben. Dat geldt ook voor Marnix en Vadim. Deze ploeg straalt rust en professionaliteit uit.''