Daar snapten de dorpsbewoners niets van

De nieuwe Friese commissaris Ed Nijpels woont tijdelijk in een huurhuis in Terherne. Hij zocht een boerderijtje in het zuidwesten van Friesland, maar de prijzen vielen hem flink tegen. ,,Nog duurder dan in Brabant'', verzuchtte de commissaris. ,,Voor een grote boerenschuur, die nog verbouwd moest worden, werd een miljoen gulden gevraagd'', aldus zijn woordvoerder. ,,Dat verbaasde hem nogal.'' Nijpels gaat nu dan ook op zoek in het goedkopere noordoosten van de provincie.

De prijzen van de woningen in het noorden liggen in vergelijking met de Randstad weliswaar lager, maar zowel tussen de drie noordelijke provincies onderling als in één provincie afzonderlijk zijn de prijsverschillen groot. Toch klinken de prijzen voor menig Randstedeling aantrekkelijk, weet J. Oudman van Makelaardij Drenthe. ,,Voor een mooie twee-onder-één-kap met 300 vierkante meter grond betaal je hier in Drenthe tussen de twee en drie ton. In de Randstad heb je daar een aardige tussenwoning met 150 vierkante meter voor.'' Voor een tien jaar oude vrijstaande woning met 500 vierkante meter grond wordt in Drenthe vier ton gevraagd. ,,In de Randstad is dat twee ton meer'', stelt Oudman. ,,En in het Gooi moet zo'n huis 1,1 miljoen gulden opbrengen.''

Relatief duur zijn de zeer gewilde vrijstaande boerderijtjes in Drenthe. Oudman: ,,Voor een paar muren en een dak met 2000 à 3.000 vierkante meter grond wordt hier al snel 3,5 ton neergeteld.'' In Drenthe liggen de prijzen gemiddeld tien procent onder het landelijk gemiddelde.

Rondom de stad Groningen zitten veel villa's op een `westers' prijsniveau, zegt Joh. H. Kremer van Makelaardij Groningen. ,,In Haren en Paterswolde staan vrijstaande villa's met een waarde van tussen de 1,5 en twee miljoen gulden. In de stad Groningen kost een vrijstaand herenhuis al gauw een miljoen. Maar in Noord-Groningen kan een woningzoeker een vrijstaand huisje voor één à anderhalve ton kopen.''

Makelaar B. Boerma van de gelijknamige makelaardij in Leeuwarden ontmoet ze geregeld. De randstedeling die denkt dat de prachtigste woningen in Friesland voor een appel en een ei te koop staan. ,,Dat beeld moet nodig bijgesteld worden'', meent hij. ,,De prijzen liggen wel lager, maar niet zo laag als men vaak denkt. Voor een herenhuis in een behoorlijke staat in een gewilde buurt in Leeuwarden betaal je al gauw zo'n 4,5 ton.'' Daarvoor heeft de koper een woonkamer van 40 vierkante meter, een aparte keuken, bijkeuken, berging, twee verdiepingen, drie slaapkamers, badkamer, vaste kasten en een vliering.

Aan de Verlengde Schrans in de Friese hoofdstad, staat enkele weken een ,,opknapper'' te koop: een twee-onder-één-kap-woning met kamers en suite, een kleine serre, drie slaapkamers, een tuintje, glas-in-lood-ramen, gebouwd omstreeks 1910 op een gewilde stand. De vraagprijs is 225.000 gulden, al moet de koper daar volgens Boerma 125.000 gulden bij optellen voor verbouwingskosten. ,,Er is veel belangstelling voor. De locatie is goed, dichtbij het centrum.''

In Friesland is de gemiddelde huizenprijs 214.000 gulden tegen 293.000 gulden in de rest van Nederland. In het noordwesten van de provincie zijn de woningen met een prijsgemiddelde van 176.000 gulden het goedkoopst. In de gemeente Het Bildt, langs de Oudebildtdijk, staan dijkhuisjes voor één à anderhalve ton. Het zuiden van Friesland, rondom Heerenveen en bij Lemmer (Boerma: ,,Daar zit je op drie kwartier rijden van Amsterdam'') is relatief 'duur', met een gemiddelde van 284.000 gulden.

De Friezen zelf staan soms te kijken van de prijzen die er in hun omgeving worden gevraagd, vertelt Boerma. ,,Ik had eens een molenaarswoning in Ferwert met een leuk lapje grond te koop staan voor 325.000 gulden. Dorpelingen vonden die prijs belachelijk hoog. De rust en ruimte en het vrije uitzicht waren voor hun vanzelfsprekend. Maar stedelingen hebben daar meer oog voor. Het huis is voor ruim drie ton verkocht. Nou, daar snapten de dorpsbewoners niets van.''