Vermeend dicht fiscaal gat van 3 miljard gulden in wet

Staatssecretaris Vermeend (Financiën) dicht in de belastingwetgeving een gat van drie miljard gulden, dat is ontstaan door het zogeheten `baksteen-arrest' van de Hoge Raad. Dit heeft het ministerie van Financiën vanmorgen bevestigd.

Volgende week vrijdag bespreekt het kabinet een voorstel van Vermeend, waarmee het belastingregime weer hetzelfde moet worden als vóór de uitspraak van de Hoge Raad van vorig jaar augustus.

Als Vermeend zijn zin krijgt, kunnen ondernemingen geen gemakkelijke belastingvoordelen meer halen met het opvoeren van voorzieningen voor onder meer de introductie van de euro en de milleniumproblemen.

Met dergelijke voorzieningen, die een tamelijk vast bestanddeel zijn van de winst- en verliesrekening van bedrijven, kunnen ondernemingen hun belastbare winst drukken.

Om zo'n voorziening te mogen treffen moesten ondernemingen in het verleden tegenover de Belastingdienst altijd aantonen dat daarvoor een noodzaak bestond. In een zaak die door een bakstenenfabrikant tegen de Nederlandse staat was aangespannen schrapte de Hoge Raad op 26 augustus vorig jaar deze bepaling echter.

De uitspraak maakte de weg vrij voor het nagenoeg ongelimiteerd treffen van voorzieningen voor de kosten van de introductie van de euro, van de aanpassing van de computers en van het schoonmaken van vervuilde bedrijfsterreinen.

Onmiddellijk kwam er een ware hausse op gang van congressen, waarbij fiscalisten bedrijven adviseren hoe dit belastingvoordeel kan worden geïnd. Het ministerie van Financiën schat de totale hoeveelheid van de extra belastingaftrek op zo'n drie miljard gulden.

,,Destrastreus'', noemt Vermeend deze belastingderving. Op de lange termijn maakt het voor de schatkist niet uit. De kosten die nu al worden afgetrokken voor de belasting kunnen over een paar jaar niet opnieuw worden afgetrokken. Als de kosten lager blijken uit te vallen dan is voorzien, dan wordt over het resterende bedrag alsnog belasting betaald. Het enige echte verlies is de rentederving.

Op korte termijn is de derving wel ingrijpend, omdat de aftrekpost dan ten laste komt van de lopende begroting. In een situatie dat het kabinet zich voorbereidt op een bezuinigingsronde van tussen de drie miljard en vijf miljard gulden hakt een belastingtegenvaller van drie miljard er stevig in. Om die reden heeft Vermeend na het baksteenarrest ook al aangekondigd dit gat in de wetgeving te zullen dichten.

Vermeend wil nu met terugwerkende kracht een wetswijziging doorvoeren om — zoals het Financieele Dagblad vanmorgen citeerde — ,,zowel voor het verleden als voor de toekomst het regime te handhaven zoals dat bestond voorafgaand aan het baksteenarrest''. Een dergelijke ingrijpende maatregel is alleen mogelijk als er onverwacht grote tegenvallers zijn of grote consquenties voor de rijksbegroting.

Financiën vreest met name voor de gevolgen van de voorziene kosten voor de bodemsanering (naar schatting twee miljard gulden), die anders dan de euro of de millenium-bug niet tijdelijk zijn.