Salt Lake City bekommert zich vooral om sponsors

Het einde van het olympische schandaal in Salt Lake City is nog niet in zicht. De sfeer in de stad wordt er niet beter op. Een nieuwe voorzitter van het organisatiecomité moet schoon schip gaan maken.

De Olympische Spelen hebben net zoveel te maken met geld als met sport. Terwijl de beschuldigingen over steekpenningen en wangedrag nog over en weer vliegen, ontrafelen onderzoekscommissies het geldspoor (`Follow the money') en kijken betrokkenen naar wat de sponsors willen. ,,Dit schandaal is een teken dat de Spelen over geld gaan'', zegt de econoom Thayne Robson, hoogleraar aan de David Eccles Business School van de University of Utah. ,,De Spelen hebben een bepaalde waarde en om die te krijgen kan een gemeenschap te gretig worden.''

Volgens Robson was er in Salt Lake City een situatie ontstaan waarbij leden van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) eisen stelden ten aanzien van gunsten en dachten de leden van het biedingscomité in de Amerikaanse stad dat ze niet konden weigeren. Bekend is inmiddels dat Jean-Claude Kanga, een van de IOC-leden die voor schorsing is voorgedragen, een bankrekening had in Salt Lake City die ook toegankelijk was voor Tom Welch, een plaatselijk lid van het biedingscomité.

De rekening bij de First Security Bank had de codenaam `Claudette' en Kanga kreeg cheques van 70.000 dollar via die rekening. Volgens een intern IOC-rapport ontving de Congolees in totaal 216.000 dollar aan giften en geschenken. Hij en zijn moeder zijn onder meer behandeld in een oogkliniek in Utah. In totaal heeft het biedingscomité voor 780.000 dollar aan giften, geschenken, medische hulp en studiebeurzen uitgedeeld. Welch is in 1997 opgestapt als bestuurder nadat hij beschuldigd was van mishandeling van zijn echtgenote.

De Koreaan Kim Un Yong, een vertrouweling van IOC-voorzitter Samaranch en zelfs een kandidaat voor diens opvolging in 2001, zou hebben geijverd om een studiebeurs te bemachtigen voor een 19-jarige Russische. Ook is er reden om aan te nemen dat de dochter van Kim 6.000 dollar ontving voor een optreden in Salt Lake met een plaatselijk symfonie-orkest. Uiteraard heeft het IOC-lid inmiddels verklaard nooit iets fout te hebben gedaan.

Het schandaal is dus nog niet voorbij. Naarmate meer details over betrokkenen bij het biedingscomité naar buiten komen wordt de sfeer er in Salt Lake City niet beter op. Niet alleen de FBI ondervraagt betrokkenen, maar ook de officier van justitie van de staat Utah. De door de SLOC (Salt Lake Organizing Committee) ingestelde ethische commissie heeft nu laten weten volgende week met zijn eindrapport te komen.

Behalve dat de ex-leden en huidige bestuurders van het biedingscomité en de SLOC onder vuur liggen, stellen critici ook telkens weer de posities van de burgemeester van de stad, Deedee Corradini, en van de gouverneur van Utah, Mike Leavitt, aan de orde. Zij hebben in zoverre een grote rol gespeeld bij het binnenslepen van de Olympische Spelen dat ze aanwezig waren bij alle grote ontvangsten en representatieve bijeenkomsten. Welch heeft in bedekte bewoordingen gesuggereerd dat de gouverneur meer weet dan hij beweert. Corradini ontkent alle schuld maar heeft vorige maand wel abrupt aangekondigd zich later dit jaar niet herkiesbaar te stellen als burgemeester. Om persoonlijke redenen, verklaarde ze, maar dat wordt niet erg geloofd.

Gouverneur Leavitt houdt bij hoog en laag vol dat hij niet wist van geschenken, studiebeurzen en exorbitante giften. De tegenwerping dat hij zelf een aantal studenten dat beurzen heeft gekregen heeft ontmoet, doet daar volgens hem niets aan af. Hij kon, zo verklaarde Leavitt, toch niet weten dat ze op kosten van de stad studeerden. Zeker niet iedereen slikt het verweer van de gouverneur voor zoete koek. ,,Iedereen moet zich nu afvragen wat hij wist en indien hij van niets wist, óf hij ervan had moeten weten'', reageerde econoom Robson.

Robson, zelf lid van de kerk van Jezus Christus van de heiligen der laatste dagen, heeft weinig illusies over het gedrag van Mormonen. ,,Als ik zaken doe met hen pas ik net zo goed op mijn tellen als wanneer ik met niet-Mormonen te maken heb'', zegt hij. ,,Er is niets anders aan dit schandaal omdat er Mormonen bij betrokken zijn. Mensen met sterke religieuze overtuigingen denken vaak dat ze in hun persoonlijke gedrag moreel hoger staan dan anderen.''

Volgens Robson zullen de leden van de SLOC proberen zich te distantiëren van hun voorgangers in het biedingscomité en hun gedrag scherp veroordelen. Het bestuur van de SLOC staat op het punt een nieuwe topman te benoemen die de leiding overneemt. Het wordt mogelijk Mitt Romney, telg uit een welgestelde familie van Mormonen-oorsprong. Hij moet schoon schip maken binnen het bestuur en de sponsors laten zien dat nu alles weer in het reine is. Robson: ,,De sponsors zullen pas op de plaats maken en een periode van bezinning ingaan. Maar als alles voorbij is zullen ze het sponsorschap natuurlijk weer omarmen – het is veel te lucratief. Voor elke sponsor die vertrekt, staan er twee andere in de rij.''

Tot nu toe heeft officieel alleen telefoonmaatschappij US West een sponsorbetaling opgeschort. BMW zou hebben gedreigd zich terug te trekken toen het schandaal in alle hevigheid losbarstte. Volgens berichten heeft Eastman Kodak ook bedenktijd aangevraagd en hebben bedrijven als Coca Cola en Home Depot gesprekken aangevraagd bij SLOC. Overigens wil SLOC alleen de reactie van US West bevestigen.

`Voor elk bedrijf dat vertrekt, staan er twee in de rij'