Kuiper is in Hamar plotseling bondscoach

Privé-trainer Geert Kuiper treedt komend weekeinde bij het WK schaatsen in Hamar op als bondscoach. De Nederlandse ploeg bestaat uit twee van zijn Sanex-rijders, de grote favoriet Rintje Ritsma en Martin Hersman.

Tussen zijn schaatsactiviteiten door heeft Geert Kuiper aan het begin van deze week zijn gezin en zijn ruim zestig koeien op de boerderij in Oldeholtwolde nog even wat aandacht kunnen geven. Vorig weekeinde keerde de trainer van het Sanex-team terug van een trainingskamp in Inzell, een paar dagen later stapte hij weer in het vliegtuig naar Hamar, waar twee leden van zijn ploeg dit weekeinde bij het wereldkampioenschap allround de nationale afvaardiging vormen: Rintje Ritsma en Martin Hersman.

Omdat Kuiper nu de coach is van de tweekoppige Nederlandse mannenploeg in Noorwegen, wordt hij dezer dagen schertsend aangesproken als bondscoach. ,,Ik ben de coach van de ploeg die hier aan de start verschijnt en die is uitgezonden door de bond'', zegt hij diplomatiek. Henk Gemser, de echte bondscoach van de allrounders, zal het WK noodgedwongen via de tv moeten volgen.

Aan het begin van het seizoen had niemand deze verrassende samenstelling van de Nederlandse WK-ploeg verwacht, ook Kuiper niet. Nederland had in beginsel vier startplaatsen, maar onder meer door de val van Ids Postma bij het EK in Heerenveen en de wanprestatie van Gianni Romme was dat aantal opeens gehalveerd. Alleen Ritsma als Europa's beste allrounder en Hersman als nummer zes van het EK kwalificeerden zich voor Hamar. Als Postma bij het EK een fractie van seconde sneller was geweest dan Hersman, hadden Ritsma en Postma in het Vikingschip een spannende tweestrijd kunnen leveren. Nu is de derde wereldtitel van Ritsma slechts een kwestie van tijd, twee dagen om precies te zijn.

Omdat de regels van de Nederlandse schaatsbond (KNSB) voor uitzending naar het WK onduidelijk waren, zegt Kuiper, had de bond ook titelhouder Postma kunnen aanwijzen, ten koste van Sanex-rijder Hersman. Een kort geding zou dan het gevolg zijn geweest, maakt de trainer duidelijk. Een week geleden liep een allerlaatste poging van Postma en zijn coach Gemser om via de geschillencommissie van de bond alsnog ten koste van Hersman naar Hamar te gaan op niets uit.

,,Het is allemaal heel ongelukkig gelopen'', vindt Kuiper. En in zijn ogen niet alleen voor Postma, maar ook voor Hersman. De ploeggenoot van Ritsma heeft zich door de affaire niet goed kunnen voorbereiden op het WK. ,,Martin was vorige week heel onrustig, terwijl we juist voor onze rust voor een trainingskamp in Inzell hadden gekozen.'' Kritiek op Gemser, die alles uit de kast haalde om Postma toch naar het WK te krijgen, heeft Kuiper niet. ,,Als ik trainer van Ids was geweest, had ik waarschijnlijk dezelfde actie ondernomen.''

In 1987 nam Kuiper afscheid als actief schaatser. In dat jaar werd hij zesde bij de WK sprint, in 1986 was hij Nederlands beste sprinter. Hij had zich aanvankelijk voor de Olympische Spelen van 1988 in Calgary geplaatst, maar omdat hij geen vormbehoud toonde moest de Fries thuisblijven. Daarmee kwam een vroegtijdig einde aan zijn sprintcarrière. Als trainer maakte Kuiper vorig seizoen zijn debuut door zich in de ploeg van Ritsma in het olympische seizoen te ontfermen over André Vreugdenhil.

Toen hem na het vertrek van Wopke de Vegt werd gevraagd hoofdcoach te worden van de Sanexploeg – inmiddels versterkt met Hersman en Marianne Timmer – gaf Kuiper snel zijn ja-woord. ,,Als je gevraagd wordt, moet je niet twijfelen. Zo'n kans krijg je maar één keer. Bovendien, het is een leuke ploeg. In het begin vroeg ik me wel af of Rintje en Marianne nog gretig waren. Rintje reed al jaren aan de top en Marianne had twee keer olympisch goud gewonnen.''

Aanvankelijk zette Kuiper in de voorbereiding op dit seizoen vooral vraagtekens bij de motivatie van Ritsma. Pas in augustus, tijdens een trainingskamp in Hamar, slaagde Ritsma erin de twijfel bij zijn trainer weg te nemen. ,,Tot augustus had Rintje andere dingen aan zijn hoofd en misschien had dat wel te maken met het missen van goud in Nagano.''

Kuiper worstelde kort na aanvang van zijn nieuwe functie ook met de vraag of hij zijn vijf schaatsers – Ritsma, Timmer, Hersman, Frouke Oonk en Vreugdenhil – wel genoeg aandacht zou kunnen geven. Dat gold in het bijzonder voor Timmer. Haar prestaties in het begin van het seizoen waren teleurstellend, maar gaandeweg groeide de olympisch kampioene naar een betere vorm. Vorige week leidde die tot haar eerste internationale overwinning van het seizoen, de 1.000 meter bij wereldbekerwedstrijden in Berlijn. Daar werd ze niet bijgestaan door Kuiper, maar door Egbert van 't Oever, de nestor van de Sanex-ploeg. ,,Het gaat prima tussen hem en de dames'', vindt Kuiper, ,,dus dat laat ik maar gebeuren.''

,,Ik ben wel eens jaloers op de energie van Peter Mueller. Het is knap hoe hij het doet'', zegt de Fries over zijn Amerikaanse collega die als bondscoach van de sprintploeg acht schaatsers onder zijn hoede heeft. ,,En dan pakt ie er af en toe ook nog eens twee Franse schaatsers bij.'' Net als Mueller vertrekt Kuiper na de WK allround naar Calgary, waar over twee weken de WK sprint op het programma staan. Kuiper coacht daar Timmer en Ritsma, die zich onlangs verrassend plaatste voor het sprinttoernooi, ten koste van Postma.

In de slotfase van het schaatsseizoen, waarin de belangrijkste toernooien nog moeten beginnen, oogt Mueller aanzienlijk vermoeider dan Kuiper. Dat is de Nederlander niet ontgaan. ,,Peter zat woensdag uitgeteld op de tribune in het Vikingschip, terwijl ik nog een snel rondje reed.'' De 38-jarige Kuiper mag nog graag tempo maken op het ijs, maar Mueller, in 1976 winnaar van olympisch goud op de 1.000 meter, heeft die tijd gehad. Kuiper, trots: ,,De 500 meter in 38,5, dat lukt me nog wel.''