Jaws

Soms is het jammer dat het communisme niet meer bestaat, want ik zou toch wel met belangstelling luisteren naar iemand die in termen van grootkapitaal en industrieel-militair complex de vliegramp in de Bijlmermeer zou verklaren.

Aan Fidel Castro werd door een Amerikaanse journalist eens gevraagd wat hij zijn lievelingsfilm vond. ,,Jaws'', antwoordde de Cubaanse leider zonder zich te bedenken. Daar keek de Amerikaanse journalist van op. Jaws is toch zo'n typisch Hollywood-product, een kapitalistische uiting om over de ruggen van de gewone man miljoenen dollars te verdienen, wierp hij tegen.

Allemaal waar, antwoordde Castro, maar kijk eens naar de boodschap van die film. Voor de kust zwemt een haai, die mooie meisjes opeet. Overheid en bedrijfsleven besluiten de zaak echter geheim te houden, want zij willen geen slechte publiciteit die de toeristenindustrie zou kunnen schaden. Ziedaar, hoe mensenlevens worden opgeofferd voor de winst van het grootkapitaal, aldus Castro.

Ik vermoed dat Castro ook weinig moeite zou hebben met een analyse van de Bijlmerramp en haar gevolgen. Fascinerend is het mechanisme waarbij het begint te kraken in de onderste regionen van de ambtenaren, terwijl de hoogste verantwoordelijken de verontwaardigde onschuld spelen. Zij hadden het niet geweten, zij waren niet geïnformeerd, zij voelen zich bedrogen, vult u zelf maar in. Dat is ook helemaal volgens het oude communistische schema dat de gewone man ervoor opdraait en de echte schuldige buiten schot blijft.

Wir haben es nicht gewusst, hoorde ik een Bijlmer-bewoner al in vlekkeloos Duits zeggen. Trouwens, hoeveel Kanonen had das Schiff daar aan boord op Schiffhol? Ik vrees dat wij daar nooit achter zullen komen, alle inspanningen van de enquêtecommissie ten spijt. Volgens mij zijn de ambtenaren op het departement van Justitie in het geheim al een strategie aan het bedenken om het aantal te honoreren schadeclaims zo laag mogelijk te houden. Wij lachen er om als iemand in het kapitalistische Amerika een paar miljoen dollar krijgt toegewezen als een te heet kopje koffie in zijn schoot is gevallen, maar dat is wel het land waar ook de overheid veroordeeld kan worden tot draconische schadeloosstellingen.

Aandoenlijk was natuurlijk ook weer het optreden van onze oud-burgemeester Ed van Thijn. U moet eens goed opletten, het is een combinatie van een draaibare nek, een terugdeinzend hoofd en een paar opengesperde ogen. Vooral bij het uitspreken van de woorden `ver-bijs-te-rend' en `per-plex' wordt hij helemaal de klassiek bedrogene uit een stuk van Molière. De burgemeester zei ook dat hij `voor de domme' was gehouden.

Beter had hij het niet kunnen verwoorden. Als wij nu even niet uitgaan van kwader trouw, dan spreekt uit de woorden van Van Thijn zo'n totaal gebrek aan argwaan dat je je afvraagt hoe zo'n man het ooit tot hoge functies heeft gebracht. Op Schiphol is El Al een staat in de staat. Iedereen weet dat al jaren. Dat El Al die positie gebruikt voor de transport van wapens, weet iedereen ook al jaren. Dat Nederland een speeltuin is voor Israelische agenten had Van Thijn zo kunnen nazoeken in de tijd dat hij nog minister was van Binnenlandse Zaken. Maar ja, hij heeft `zwart op wit' onder ogen gekregen dat er helemaal niets aan de hand was, en dat geloof je dan. Als het gedrukt staat, moet het wel waar zijn. Je kunt je natuurlijk ook van de domme houden, al heb je daar een zekere intelligentie voor nodig.

Erg mooi en rolvast vond ik getuige H. van Klaveren, die voor de Rijksluchtvaartdienst onderzoek heeft gedaan naar de gebreken van het neergestorte vliegtuig. Uiteindelijk bedroeg de lijst van gebreken meer dan 25 pagina's, maar dat verhinderde hem niet om met een rein geweten vast te stellen dat het toestel terecht was goedgekeurd voor het luchtruim. Het was wel een zogenaamd `papieren onderzoek', wat mij bevestigt in mijn vooroordeel dat je een Nederlandse autoriteit maar een rapport hoeft te geven en hij gelooft wat er in staat.

Maak Fidel Castro lid van de onderzoekscommissie.