In een discotheek zat ik van de week

Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar doet wat het Meertensinstituut eigenlijk al heel lang zou moeten doen: bundels uitgeven met populaire Nederlandse liedjes. Volksliedjes vormen een belangrijk onderdeel van onze cultuur. Ze zeggen veel over onze normen, waarden en opvattingen en ook taalkundig gezien zijn het belangrijke bronnen. Er zijn nogal wat liedjes die gevleugelde woorden hebben opgeleverd (`busje komt zo') en vaak bevatten ze ook veel spreektaal. Alle reden dus voor een instituut dat volkskundig onderzoek doet en over een prachtige muziekbibliotheek beschikt om af en toe een geannoteerde liedjesbundel uit te geven. Maar vooralsnog zijn we voornamelijk op Nijgh & Van Ditmar aangewezen.

Vic van de Reijt: Ik ben blij dat ik je niet vergeten ben. Bert Bakker, 338 blz. ƒ29,90

Dat komt vooral door Vic van de Reijt. Behalve uitgever is Van de Reijt een gepassioneerde verzamelaar en een gewetensvolle tekstbezorger. Door zijn enthousiasme en gedrevenheid bezit Nijgh & Van Ditmar op dit terrein een bijzonder rijk fonds. Niet alleen met liedjesbundels trouwens, ook met titels over het Nederlandstalige cabaret. De laatste jaren zijn er op deze terreinen prachtige titels verschenen van onder anderen Kick van der Veer, Jacques Klöters, Patrick Hanenberg, Frank Verhallen en Rody Chamuleau. Onlangs kwam er weer een titel bij, nu van Van der Reijt zelf. In 1987 stelde hij de bundel Toen wij van Rotterdam vertrokken samen, een succesvolle bloemlezing van de bekendste en ontroerendste Nederlandse liedjes uit de twintigste eeuw. Ditmaal bundelde hij `de nieuwste Nederlandse liedjes uit de 20ste eeuw' onder de titel Ik ben blij dat ik je niet vergeten ben. Sinds die eerste bundel is er veel veranderd. `Het Nederlandse lied is de afgelopen tien jaar gemeengoed geworden', aldus Van de Reijt. `Iedereen brult het mee, maar nog steeds kent niemand de teksten. Vandaar dit boek.'

Bij de vorige bloemlezing hanteerde Van de Reijt het criterium dat het lied ten minste één gedenkwaardige regel moest bevatten, maar bij de jongste bundel was populareit het voornaamste criterium: `bij het lezen van de tekst moet de melodie je te binnen schieten'. De meeste liedjes stonden ooit in de Nederlandse hitparade, een fenoneem dat dateert uit het eind van de jaren vijftig. Gelukkig heeft Van de Reijt zich toch ook een beetje door smaak laten leiden. Hij heeft `Het Smurfenlied', `Mien, waar is m'n feestneus' en `Kon ik maar even bij je zijn' niet opgenomen, `want er zijn nu eenmaal grenzen'.

De liedjes zijn verdeeld over elf thema's, zoals `liefde en romantiek', `liedjes over meisjes', `het volle leven' en `Mokum-repertoire'. Het pleit voor Van de Reijt dat hij de beschikbare teksten steeds heeft vergeleken met de plaatopnames. De verschillen waren soms aanzienlijk: er kwamen hele coupletten bij en er vielen hele coupletten af, zoals in het befaamde lied `Op de step' van Wim Sonneveld. Van de Reijt telde zelfs het aantal la la la's nauwkeurig na.

In de inleiding geeft Van de Reijt een korte geschiedenis van het populaire Nederlandse lied sinds het begin van deze eeuw. Aanvankelijk ging het vooral om vertalingen uit het Duits en Frans. In de jaren vijftig werd er veel uit het Engels vertaald. Onder aanvoering van onder meer Peter Koelewijn, Bob Bouber, Ramses Shaffy en Boudewijn de Groot volgde in de jaren zestig de eerste bloeiperiode van het Nederlandse lied. De nieuwe mode zijn vertalingen uit het Italiaans, die Marco Borsato en Paul de Leeuw enkele monsterhits opleverden.

Ik ben blij dat ik je niet vergeten ben is een leuk boek, ook voor mensen die niet van zingen houden. Ik heb slechts één bezwaar: de inleiding en de aantekeningen mogen van mij langer. Ik zou graag meer willen weten over bijvoorbeeld Bouber en de andere `aartsvaders van de nederpop', al was het maar in een paar regels. En op één punt laat dit boek de lezer echt in de steek. Van de Reijt geeft soms verschillende jaartallen onderaan het lied, maar hij legt nergens uit wat hiermee wordt bedoeld. Onder `Zeg maar niets meer' van André Hazes staat bijvoorbeeld `1963/1981 (1982)'. Navraag leert dat dit betekent dat de originele (Engelse) tekst dateert van 1963, de vertaling van 1981 en dat het nummer in 1982 een hit was. Leuk om te weten, maar zoiets hoort ergens te worden uitgelegd.