Ajax heel `on-Ajax' naar bekerwinst op Roda JC

Zelden heeft Ajax op Nederlands grondgebied zo defensief gespeeld als gisteravond in Kerkrade in het bekerduel met Roda JC. Noodgedwongen, omdat door blessures en het vertrek van de gebroeders De Boer de kwaliteit ontbrak in het ontmantelde Amsterdamse team. Wat dat betreft begint het trainersschap van Jan Wouters niet onder een gelukkig gesternte. Maar de voormalige middenvelder had gisteravond ter compensatie een engeltje op de dug-out zitten. Vandaar dat Ajax won waar het nooit had mogen winnen: 0-3.

Met een veredeld B-elftal kwam Ajax op Kaalheide nauwelijks over de middenlijn. De spaarzame uitvallen hadden wél een hoog rendement. In de eerste helft was het aandoenlijk om te zien hoe Ajax zich wanhopig trachtte te ontworstelen uit de greep van Roda JC. De thuisploeg die onder trainer Sef Vergoossen is getransformeerd van een degradatiekandidaat tot een degelijke subtopper stuntelde echter voor het doel van de briljante Edwin van der Sar. De nationale doelman was in de eerste helft ook een van de beste voetballers in de defensie van Ajax. Dat zei veel over de kwaliteiten van de laatste linie. Met name de opbouw was een aanfluiting voor een topclub. De ballen werden heel on-Ajax soms zelfs lukraak weggetrapt.

Wouters beloofde daar de komende weken hard aan te gaan werken. Wat moest hij anders zeggen nu Frank de Boer zich onderscheidt bij FC Barcelona en het nog maar de vraag is hoe vaak Danny Blind met z'n gammele knie dit seizoen inzetbaar zal zijn? Uit de beperkte middelen stelde Wouters in Kerkrade de beste denkbare defensie samen: Mensah en Sier op de backposities, Melchiot als stopper in het centrum en Oliseh als vooruitgeschoven speler. Althans, dat was de bedoeling. In de praktijk kwam van dat laatste weinig terecht omdat Oliseh voortdurend moest assisteren in de defensie. Daar maakte Sier met name in de eerste helft, toen Ajax vaak met de rug tegen de muur stond, weer eens een onzekere indruk.

Voor de Volendammer is het nu of nooit bij Ajax. Bij gebrek aan beter mag hij opdraven als de tegenstander met een snelle rechterspits speelt. Zoals Roda beschikt over Tchoutang uit Kameroen, die veel kansen om zeep hielp. Wouters wil dit seizoen met de huidige selectie afmaken. De positie van linksback, waarvoor hij feitelijk alleen Sier nog heeft, vraagt evenwel om acute versterking. ,,Maar zolang een speler voor die plek twaalf tot vijftien miljoen dollar moet kosten, hoef ik daar voorlopig niet op te rekenen'', verzuchtte Wouters.

In het centrum zou een goede vrije verdediger ook niet misstaan. Wouters had gisteravond Oliseh met die taak belast, mede met het oog op de lengte van Bob Peeters. De Nigeriaan verliest als mandekker zijn tegenstander nog weleens uit het oog en richt zo minder schade aan. Als tweede optie krijgt Andrzej Rudy van Wouters de voorkeur boven de eigen kweek Arno Splinter. ,,Want ik vind Rudy verdedigend wat sterker'', lichtte Wouters toe. De 21-jarige Splinter dreigt daardoor de boot te missen, juist nu er bij Ajax sprake kan zijn van doorstroming.

Het gebrek aan kwaliteit compenseerden de verdedigers van Ajax door een tomeloze werklust. Bovendien bleek de organisatie redelijk goed te kloppen. Melchiot hield zich in het centrum goed staande tegen Roda-spits Peter van Houdt. En Sier herstelde zich in de tweede helft enigszins toen Ajax wat meer lucht kreeg. Ook qua positiespel is de hand van Wouters zichtbaar, al gaat de bal vaker naar achteren dan naar voren.

Op het middenveld ging Richard Knopper, sinds zijn debuut tegen Sparta vorig jaar terug in het basisteam, steeds beter draaien. Hij moest Litmanen vervangen en dat was geen eenvoudige opdracht. Litmanen nam zijn taak in de slotfase over. Wouters beloonde Knopper met een schouderklopje. Litmanen trapte vervolgens voor het eerst sinds begin november weer een balletje mee. Ook Arveladze ontbrak in het basisteam omdat hij geblesseerd is geweest. Wouters wilde zijn rentree niet forceren.

Wamberto begon dan ook noodgedwongen in de spits. Een koddig gezicht om de kleine Braziliaan tegen de 1,98 meter lange reus Regillio Vrede te zien opboksen. Maar toch was hij het die Ajax in de eerste helft geheel tegen de verhouding in op voorsprong zette. Een goede actie van Grönkjaer, die in de tweede helft in het gezicht werd gespuwd door Senden, en doorzetten van Knopper gingen eraan vooraf. Daarna werd Ajax belegerd, moest Sier een inzet van Nygaard van de lijn trappen, schoot Van Houdt op de paal en kopte Peeters weer eens zwak op doel. Zonder kleerscheuren maar met het hart bonkend in de keel bereikte Ajax de rust.

In de tweede helft bewees Arveladze, ingevallen voor Babangida, zijn waarde voor Ajax. Met een versnelling en een schaarbeweging passeerde hij Vrede en Knopper stond voor het doel klaar om de bal hoog in de touwen te trappen. De mooiste actie bewaarde Arveladze echter tot het laatste. In de negentigste minuut passeerde hij Roda-doelman Kalac met een fraaie lob (3-0).

Wouters kon gisteravond aanvankelijk niet beschikken over Blind, Litmanen, Arveladze, Benni, Hoekstra, Dani en Kinkladze. Op de bank zaten tweede-elftalspelers als Lanzaat, Supusepa en Van der Meyde. ,,Het had anders kunnen uitpakken'', besefte Wouters dan ook. ,,In de eerste helft speelden we heel zwak. Maar we hebben het geluk aan onze zijde gehad.'' Tijdens de lange busrit op weg naar Amsterdam lachte het fortuin Wouters nog eens toe. Op de A2 vernam hij dat het lot Ajax voor de kwartfinale aan FC Zwolle had verbonden.