`Open skies' Nederland VS op tocht

De Europese Commissie gaat een procedure starten tegen het Nederlands-Amerikaanse Open Skies verdrag waarbij beide landen hun luchtruim voor elkaar openstellen. Brussel heeft Den Haag op de hoogte gesteld.

De Commissie wil het Nederlands-Amerikaanse luchtvaartverdrag onderzoeken, omdat zij meent dat dat verdrag in strijd is met de interne marktbeginselen van de Europese Unie. Europees transportcommissaris Neil Kinnock heeft ruim een jaar geleden gedreigd lidstaten desnoods voor de rechter te slepen, omdat zij op eigen houtje luchtvaartverdragen met de VS hebben gesloten. Kinnock vindt dat Brussel dergelijke verdragen voor de hele EU moet afsluiten.

Inmiddels is een hele serie lidstaten wegens dit vergrijp door de Commissie op de korrel genomen. Het gaat om Duitsland, Oostenrijk, Spanje, Italië, België, Denemarken, Finland, Luxemburg, Zweden en Frankrijk. Groot-Brittannië streeft al enkele jaren vergeefs naar een Open Skies verdrag met de VS en komt daarom nog niet in aanmerking voor een `procedure' van de Commissie.

Nederland steunt in principe de Europese Commissie in haar streven om dergelijke verdragen als Unie af te sluiten. Toch verzet de Nederlandse regering zich tegen de procedure die nu gestart is. Minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat vindt dat het Nederlandse Open Skies-verdrag niet in strijd kan zijn met de interne Europese markt. Het verdrag dateert uit oktober 1992, terwijl de interne markt pas in 1993 in werking trad. Daar staat volgens Brussel tegenover dat de Nederlandse regering destijds in de aanloop naar de Europese Unie al wist dat haar `eenzijdige' Open Skies akkoord met de VS zeker in de geest niet strookte met de opzet van de Europese Commissie en van de gemeenschappelijke Europese markt.

Het Nederlands-Amerikaanse Open Skies verdrag was in 1992 het eerste in zijn soort en gold als voorbeeld voor de Amerikaanse verdragen met tal van andere Europese landen. Het verdrag is van eminent belang geweest voor het vormen van de alliantie tussen KLM en Northwest Airlines. Het stelde beide maatschappijen in staat van het ministerie van transport in Washington een zogenaamde anti-trust-immunity te krijgen waardoor ze dezelfde prijzen voor gemeenschappelijke vluchten mochten gaan vragen. Ook voor de mainportfunctie van Schiphol is het verdrag essentieel.

Het verzet van de Europese Commissie tegen de vele bilaterale luchtvaartakkoorden van Europese landen met de VS is ook ingegeven door de vrees dat deze procedure de Amerikanen in staat stelde de Europese landen tegen elkaar uit te spelen en daardoor betere overlegresultaten te bereiken. De KLM maakt zich nog geen zorgen. ,,Het is een zaak van de Nederlandse regering en Brussel'', aldus een zegsman. ,,Wij wachten af.''