Ha, heerlijk, persdrang!

Herman Bergwerff (47)

Gevestigd: te Baard (Friesland), sinds 1988.

Praktijk: solopraktijk met circa 3.000 patienten uit 11 dorpen

Bijzonderheden: is apotheekhoudend huisarts

,,Ik ben tropenarts geweest. Het leven van een arts is daar ontzettend afwisselend. Je bent onafhankelijk en doet alles: van verlossingen tot chirurgie tot medicijnen inkopen. Wanneer je dan terugkomt in Nederland, wil je die dingen vasthouden en waar kan dat nog: op het platteland. Bovendien is hier diezelfde uitgestrektheid en ruimte als in de tropen.

Er heerst hier niet die gejaagdheid van de grote stad. Ik heb geen files, geen rode stoplichten. Ik stap gewoon in de auto en rij moeiteloos naar een patiënt. En als ik haast heb, zet ik een lamp op de auto, gooi bij aankomst het portier dicht en hoef de auto niet in het slot te draaien.

In een plattelandspraktijk zijn de lijnen erg kort. Ik heb een apotheek in de praktijk en dat is ideaal. Je stapt vanuit de spreekkamer drie meter naar links en krijgt meteen de medicijnen mee die je nodig hebt. Bovendien heeft de assistente die de medicijnen verstrekt alle gegevens in de computer staan, zij kent de patiënten van haver tot gort. Ik koop zelf in, heb inzicht in prijzen en kan daardoor goedkoper zijn.

Het verloop is hier heel gering, mensen verhuizen weinig. Mijn voorganger zat hier 38 jaar en heeft twee generaties zien opgroeien. Iedereen heeft dezelfde huisarts, iedereen kent je. Dus er wordt veel over `de dokter' gepraat. En over zijn vrouw en kinderen. Op school zijn zij `de kinderen van de dokter'. Als ik in mijn vrije tijd rondrij, zit ik de hele tijd links en rechts te zwaaien naar patiënten. Bij elk huis heb ik een verhaal. Daar is net een kind geboren of daar neemt een gezin afscheid van de zieke vader, ik ken ieder zijn verhaal.

Het gevaar is dat mensen je snel buiten het spreekuur aanschieten. Sta je op het kaatsveld en zegt iemand: `och dokter, ik heb zo'n last van mijn enkel'. Toch gebeurt dat zelden. Het is aan jezelf daar duidelijk in te zijn en te antwoorden: `dat is heel vervelend voor je, maar je zult gewoon op het spreekuur moeten komen.'

Op het platteland draai je hele weekenddiensten. In de stad bellen mensen hun huisarts, ze worden via een bandje doorverwezen naar een vervanger, daar krijgen ze weer een assistente aan de telefoon die weer doorverwijst... Het resultaat is dat de patiënt steeds geïrriteerder wordt. Ik ben bijna permanent beschikbaar, maar in de praktijk blijken mensen niet zo snel te bellen.

Natuurlijk nemen de emoties toe naarmate de band met een patiënt hechter is. Je maakt alles met ze mee, een bevalling, ziekte, euthanasie. Maar die gedeelde emoties geven diepgang en warmte. Ik kan en wil mijn gevoel als mens niet wegstoppen want tenslotte is de overledene ook mijn buurman of dorpsgenoot.

Het vak van plattelandsarts is een ander dan dat in de stad. Het is ambachtelijker. Mensen gaan hier veel minder snel naar het ziekenhuis of naar de eerste hulp, maar komen bij mij. In de stad heeft het vak zich versmald: een huisarts is er een doorgeefluik naar specialisten, verloskundigen en sociaal werkers.

Als ik mijn leven kon overdoen, koos ik precies hetzelfde vak, op dezelfde locatie. Het is het mooiste rotvak dat er bestaat. Geen dag is hetzelfde. Als de wachtkamer overvol zit en ik een drukke dag voor de boeg heb, belt er iemand op die roept: ik heb persdrang! Dan denk ik: ha, heerlijk. De assistente stuurt iedereen naar huis, en ik ga lekker een uur of drie bevallen.''

    • Aranka Klomp